Arabska żona to dla mnie dość niecodzienne zjawisko wydawnicze i przyznać muszę, że także dość mało spójne. Trudno wyrazić o tej książce jakiś jeden, zdecydowany pogląd, bo za chwilę przywołać można liczne argumenty na jego zbicie.

Sam tytuł oraz okładka książki (klasyczna już w podobnych przypadkach kobieta o głowie spowitej chustą) sugerują wydawnictwo proste, łatwe i przyjemne w odbiorze. Ot, kolejna opowieść o miłości między Polką i egzotycznym dla niej Arabem. Wątek, który od czasów powszechnego dostępu do wakacji all inclusive w Egipcie i Tunezji stał się tym bardziej chodliwy, że niczym żywcem wyjęty z życia wielu niewinnych wczasowiczek. Wczasowiczek, które po powrocie do domu nie tylko wypisują długie tyrady w Internecie na temat wyjątkowej miłości, która spotkała je na spalonej słońcem plaży w Szarm Al-Szejk, ale i z chęcią przeczytają o podobnych historiach, mogąc się z nimi w pełni utożsamić. I coś z tego właśnie haczyka w Arabskiej żonie znajdziemy. Mamy w końcu skrót fabuły na okładce, który informuje nas o klasycznej wręcz realizacji toposu blond piękności znad Wisły, wpadającej w łapska Araba, tylko udającego uczciwego człowieka (w którym rzecz jasna Dorota zakochuje się bez pamięci). Mamy wątek wyjazdu do obcego, całkowicie nieznanego kraju arabskiego, porwanych dzieci, Arabów zmieniających się z czułych mężów w potwory. Z drugiej strony powieść została napisana przez osobę wiele lat mieszkającą w krajach arabskich, która posiłkowała się zasłyszanymi w Libii autentycznymi historiami, swoimi własnymi obserwacjami poczynionymi na miejscu, jednym słowem niemałym w końcu bagażem doświadczeń. Tyle że obawiam się, że znaczna część zasobów tej skarbnicy wiedzy po prostu się zmarnowała.

Tanya Valko nie uczy czytelnika zbyt wiele na temat krajów muzułmańskich ponad to, co wywnioskować można, niezawsze słusznie, z często powtarzanych stereotypów. Z rzadka tylko przemyca informacje na temat rodzimej kuchni czy pustynnego wiatru, wiejącego w Libii. Skupia się głównie na kwestiach obyczajowych, które prezentuje na podstawie jednej, wybitnie spaczonej moralnie rodziny.

Zaprzeczanie możliwości wystąpienia różnych dewiacji w świecie muzułmańskim byłoby oczywiście nielogiczne. Niemniej jednak ich nagromadzenie w Arabskiej żonie stawia książkę w jednej lidze z kiepskimi serialami. Nie tylko cała historia staje się przez to w odczuciu czytelnika mało prawdopodobna, ale i przyczynia się do budowania u odbiorców spaczonej wizji zwyczajów, panujących wśród muzułmanów.

Wydaje się, że autorce zabrakło także warsztatu pisarskiego, pewnej lekkości pióra koniecznej przy pisaniu powieści. Narracja prowadzona jest w pierwszej osobie liczby pojedynczej, przez co o niektórych niezrozumiałych lub nieznanych głównej bohaterce kwestiach dowiaduje się ona często poprzez pryzmat bardzo długich, rozbudowanych i niebrzmiących zbyt realistycznie wypowiedzi innych postaci. Z drugiej strony w pewnej chwili pojawia się opis wydarzenia, przy których główna bohaterka nie była i nie miała prawa znać jego przebiegu, tj. momentu, gdy jej mąż wybiera się do niej na porodówkę. Jedna z postaci, Basia, w pewnej chwili dostaje imię Ewa, po to tylko, żeby w kolejnych rozdziałach stać się na powrót Basią. Libijska wieśniaczka, która mówić miała w dialekcie z prowincji, posługuje się gwarą z polskiej wsi – stylizacja mało trafiona. Nie wiadomo też, dlaczego inni członkowie jej rodziny mówią w sposób właściwie nieodbiegający od normy. Ahmed, który ma wprawdzie znać polskie przysłowia lepiej od samej Doroty, posługuje się jednakowoż polszczyzną bardzo skomplikowaną, co znów ujmuje mu autentyczności. Niezbyt trafionym zabiegiem wydaje mi się również klamrowa konstrukcja powieści, w której na samym początku poznajemy właściwie finał skomplikowanych losów Doroty, by następnie móc dowiedzieć się jedynie o tym, co do niego doprowadziło. Książka trzymałaby chyba w większym napięciu, gdyby nie wiadomo było, jakie będzie miała zakończenie.

Także psychologicznie bohaterowie nie są zbyt pogłębieni. Opis ich strojów, zachowania, podejmowane decyzje – wszystko to jest bardzo sztampowe. I tak np. kobieta sukcesu to oczywiście bizneswoman w kostiumie, która rozstawia całą rodzinę po kątach, niezależna i twarda. Jednocześnie zachowanie Doroty, która jakby zupełnie ignoruje jeden z najbardziej bodaj oburzających faktów z życia jej męża (scena, której opisywać tu nie będę, by nie pozbawić czytelników niezłego zaskoczenia), wydaje mi się zupełnie niespójne z jej charakterem. Tymczasem rozdział książki następujący po wspomnianym wydarzeniu zaczyna się jak gdyby nic i tak biegnie do momentu, kiedy autorka jakby przypomina sobie o tym wątku. Z drugiej strony ciekawe jest ujęcie samej postaci Ahmeda, który nie jest przecież jednoznacznie zły. Od wzorowego męża potrafi szybko przejść do stadium damskiego boksera, co Dorotę zbija z tropu i nie pozwala jej podjąć decyzji co do przyszłości swojego małżeństwa.

Pokomplikowana, dość długa (książka ma ponad 500 stron) fabuła przy całej swojej nierealności jest też jednak pewnym atutem Arabskiej żony. Przyznam, że były momenty, w których ciekawiło mnie bardzo, co zdarzy się za moment. Jakkolwiek surrealistyczne były kolejne przeżycia Doroty, historia trzymała jednak w napięciu.

Zdarzyły się też w całej opowieści przykłady osób arabskiego pochodzenia, które występowały w roli bohaterów pozytywnych. Jest czuły, wspaniały mąż, sympatyczna, delikatna siostra Ahmeda... Jest w końcu brutalne zderzenie poglądów matki Doroty, byłej nauczycielki, ze światem libijskiej rodziny Ahmeda, z którego wynika prowincjonalizm i zacofanie tej pierwszej. To wszystko może jednak łatwo umknąć w tłumie przewijających się przez książkę arabskich zboczeńców, pedofili, seryjnych gwałcicieli i wykolejeńców. Jeśli coś w książce występuje jako pozytywne, jest raczej europejskie. Im bliżej Zachodu, tym bardziej jest postępowe, nienaganne i właściwe.

Książkę tę radzę czytać z głową i z dystansem. Odebrać lekcję zadaną czytelnikom przez autorkę, że do związków z osobą z innej kultury należy się przygotować solidniej niż naiwna Dorota. Jednocześnie nie wyciągać jednak zbyt pochopnych wniosków i bynajmniej nie traktować przedstawionych w niej Libijczyków jako reprezentantów świata arabskiego czy szerzej muzułmańskiego.

Tanya Valko, Arabska żona, Prószyński i Ska, Warszawa 2010.

Komentarze

Dodaj nowy Szukaj

Soad  - Zgadzam się!!!   |2011-10-12 12:59:33 Myślę, że lepszej recenzji o tej "książce" nie można było napisać! Zgadzam się w 101% z każdym słowem pani Marty. To zdecydowanie surrealistyczna opowieść dla średnio rozgarniętego czytelnika. Czekam na recenzję drugiej części tejże frapującej powieści , która według mnie jest jeszcze "lepsza" .

rani   |2011-10-13 07:39:34 A jakoś zaczęłam na opak - od Arabskiej Córki. Książka - fakt, faktem równie długa jak Arabska Żona, mnóstwo niepotrzebnych wątków, niesłusznych stereotypów i trochę....fikcji jak na moje oko, ale nie czyta się najgorzej. Przeczytałam w jedną noc. Mimo wszystko - czytałam mnóstwo lepszych z tej "serii".

AAM  - Recenzentka ma rację   |2011-10-13 18:28:17 Oczywiście zgadzam się z tezami Pani Recenzentki. Dobrnęłam do 350 strony i jakoś dalej nie mogę się zmusić, ale...moja mama czyta z zapartym tchem. Dlatego uważam, że dla nas specjalistek w temacie jest to książka naiwna, ale osobom nieposiadającym tak dogłębnej wiedzy z zakresu kultury i obyczajów muzułmańskich, może się podobać. Gorzej jeśli weźmie ją do ręki ktoś zupełnie nie znający islamu...więcej szkody niż pożytku

olesska   |2011-10-17 14:57:21 Ja przeczytałam całą i bardzo mi sie podobała, obie ksiazki ( Arabska Zone i Corke ) przeczytalam niemalze jednym tchem Jesli jest tak surrealistyczna to jakie ksiazki polecacie ? Pozdrawiam Olessk a

nowy  - Stronicza recenzja   |2011-10-23 11:28:19 Witam Nie zgadzam się z recenzją, książka urzeka i czyta się ją jednym tchem. Z drugiej strony rozumiem recenzentkę, skoro strona ma taki a nie inny profil trudno by jej było napisać obiektywnie o takiej książce.

Aniuchna   |2011-10-24 16:37:20 Jestem arabistką i czytałam tę książkę z niedowierzaniem. Trudno mi uwierzyć, że jedną osobę może spotkać aż tyle nieszczęść. Nagromadzenie zła i zboczeń jest niewiarygodne.

hajota   |2011-10-24 20:07:23 Niewiarygodne nagromadzenie zła, zboczeń i nieszczęść spotykających jedną osobę to dowód na kiepską konstrukcję książki. Wierzę, że można ją przeczytać jednym tchem, ale na zasadzie, jak jednym tchem się czyta sensacje z "Faktu" czy łzawe opowiastki z pisemek typu "Radości i smutki" (o co nie mam do nikogo pretensji, sama dla odprężenia się sięgam czasem po tego typu lekturę :-) ). Do autorki i wydawnictwa mam natomiast pretensję już nie tyle o propagowanie stereotypów, ile o upowszechnianie koszmarnej polszczyzny, miejscami wulgarnej i prostackiej, a miejscami drętwej i nieautentycznej. Słyszałam od osoby współpracującej kiedyś z Prószyńskim, że autorka nie daje sobie poprawić ani słowa. A szkoda, bo jej książkom bardzo by się przydał dobry redaktor, który zwróciłby uwagę, żeby np. nie wkładała w usta Saudyjczyka porzekadła "niejednemu psu Burek". Zgadzam się pod każdym względem z autorką recenzji.

Mateusz  - "Arabska żona"   |2011-10-25 08:49:11 to taka książka-tabloid

mamuska343  - porazka   |2012-02-01 17:10:53 Witajcie, Jestem Polka , ktora byla w malzenstwie przez 8 lat z arabem pochodzacym z Iraku.Zaznalam wiele zla przez tego mezczyzne i choc jestem juz 1 po rozwodzie dalej mi zatrowa zycie. Nieczytalam tych ksiazek ale zapweniam ,ze mozna w bardzo krotkim czase zaznac tyle zla, strachu,ze czlowiek pada psychicznie.

Napisz komentarz
Nick:
E-mail:	nie powiadamiajpowiadom
Strona www:
Tytuł:
UBBCode:	-kolor-jasnoniebieskiczarnyniebieskifuksjaszaryzielonyjasnozielonybordowygranatowyoliwkowyfioletowyczerwonysrebrnyturkusowybiałyżółty -rozmiar-malutkimałyśrednidużyogromny
	Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."