arabia - Niech żyją buty!

Niech żyją buty!

mmd

wtorek, 29/09/2009

Muntazar az-Zajdi, iracki dziennikarz, który rzucił butem w prezydenta USA G.W. Busha podczas pamiętnej konferencji prasowej 14 grudnia 2008 roku, stał się jedną z ikon współczesnej polityki w świecie arabskim i muzułmańskim. Jak wiadomo, przez pewien czas w Tikricie stał nawet pomnik owego słynnego buta – rzeźba autorstwa Lajsa al-Amariego, usunięty przez władze irackie. W ostatnich dniach Muntazar i jego but znów pojawiły się na łamach arabskich gazet w związku z wypuszczeniem go z więzienia w połowie września, na trzy miesiące przed terminem.

W tunezyjskiej gazecie „Asz-Szuruk”, ukazał się 19. września 2009 r. publikowany poniżej w polskim przekładzie wiersz Abd al-Kadira asz-Szajchawiego pt. Zaman an-ni’al, czyli „Czas butów”. Dla pełniejszego zrozumienia tekstu warto dodać kilka słów komentarza. Poeta stosuje grę językową, ponieważ imię dziennikarza – Muntazar (dosł. „Oczekiwany) – to jednocześnie przydomek 12. imama szyickiego Muhammada al-Mahdiego, na którego przyjście oczekują szyici dwunastowcy, przeważający w Iraku. Pojawiający się w tekście Kafur, który tutaj uosabia byłego prezydenta USA to egipski sułtan z dynastii Ichszydydów (zm. 968), abisyński eunuch, opisywany jako człowiek wyjątkowo odstręczający – wspomina o nim m. in. słynny Al-Mutanabbi (przekład A. Witkowskiej i J. Daneckiego):

To czarnuch. Jego serce jest ciasne i skąpe,

a jego brzuch jest wielki, zanadto obszerny.

Pod jego władzą ludzie giną ze zgryzoty. [...]

On nie ma przodków, rozumu szczodrości,

życie u jego boku jakże przykre jest.

Poniższy wiersz jest przykładem żywotności martwego już w literaturach Zachodu panegiryku, który w poezji arabskiej zawsze odgrywał pierwszorzędną rolą. Od strony politycznej jest zaś odzwierciedleniem poglądów wielu zwykłych ludzi w świecie arabskim.

Abd al-Kadir asz-Szajchawi

Czas butów

Oto czas butów -

Oddaj cześć butom, baczność!

I wyciągnij rękę, aby dotknąć ręki człowieka czystego -

To przez nią naród zachował swój honor.

Ręki Muntazara,

Mahdiego, tego, który wskazuje drogę – długo to trwało, ale wreszcie nadszedł;

Nie ma innego Mahdiego, niż on.

To on spoliczkował tyrana świata,

I nie spełniła się kłamliwa wizja z pijanego snu.

Głowy pochyliły się,