arabia - O świecie tureckim w Krakowie

O świecie tureckim w Krakowie

Joanna Bocheńska

niedziela, 07/06/2009

4 czerwca br. odbyła się w Krakowie konferencja Świat turecki na arenie międzynarodowej, zorganizowana przez Koło Studenckie Stosunków Międzynarodowych AEGEE oraz Koło Naukowe Turkologów. Patronował jej m.in. Mufti RP Tomasz Miśkiewicz oraz Przegląd Tatarski. Konferencja była dowodem, że współpraca różnych ludzi, instytutów i środowisk jest najlepszym sposobem na budowanie jakże dziś potrzebnej wielowymiarowej perspektywy postrzegania różnych zjawisk.

Temat konferencji obejmował szeroki obszar geograficzny, rozciągający się od Turcji, poprzez Kaukaz aż po Azję Centralną – skupiając się na ludach i krajach tureckiego pochodzenia, próbując określić ich złożoną sytuację polityczną, społeczną i kulturową. Nie zabrakło również czasu i dla polskich Tatarów – skromnego, ale jakże ważnego reprezentanta świata tureckiego i muzułmańskiego w Polsce.

W pierwszej części zatytułowanej Jedność świata tureckiego? udział wzięli pracownicy Zakładu Turkologii Instytutu Filologii Orientalnej Uniwersytetu Jagiellońskiego: dr Barbara Podolak, opowiadająca o Podstawach kulturowych świata tureckiego, dr Piotr Nykiel, prezentujący Ideę panturkizmu oraz dr Radzisława Gortat z Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, mówiąca o Roli islamu w kształtowaniu się polityki krajów tureckojęzycznych w Azji Centralnej. Wystąpienia te ukazały podstawy tożsamości licznych ludów tureckich (czy według obecnej terminologii – turkijskich), która choć złożona z pewnych ściśle określonych elementów, jak chociażby koczowniczy tryb życia, czy przywiązanie do wojskowego rzemiosła, nie może być dziś traktowana zupełnie jednowymiarowo. Czym innym jest tożsamość Turków w Turcji, Tatarów w Polsce i Uzbeków w Azji Środkowej. Czy jednak zarówno sami przedstawiciele ludów turkijskich, jak i świat zewnętrzny, powinni dopatrywać się w tym przesłanek dla jedności i wspólnego działania? To pytanie, jak się zdaje, wciąż pozostaje otwarte, stając się impulsem dla wielu różnych poszukiwań.

W drugim panelu, zatytułowanym Republika Turcji i państwa Azji Środkowej na arenie międzynarodowej, uczestniczyli studenci i doktoranci różnych wydziałów, z wielu perspektyw badający rzeczywistość świata Turanu. Mgr Agata Fortuna opowiadała o Mehmedzie Zahidzie Kotku i islamie politycznym w Turcji, Adam Borucki o Wpływie armii tureckiej na kształtowanie się polityki zagranicznej Turcji, a mgr Tomasz Pugacewicz o Miejscu Turcji w polityce USA wobec Kaukazu Południowego i Azji Centralnej. Wykład Michała Kuryłowicza zatytułowany był Rozmowy nad wyschniętym jeziorem. Rywalizacja uzbecko-kazachska o prymat w Azji Środkowej. Panel ów, obok analizy sceny politycznej różnych obszarów świata turkijskiego, skupiał się na motywach działania kształtujących tę scenę. Nie są one bowiem tylko natury politycznej, ale skrywają się również w inspiracji religijnej, różnych wątkach kulturowych z przeszłości, które choć pozornie nieobecne wciąż jednak mogą być efektywnym czynnikiem określającym współczesność. Dyskusja, jaka została wywołana wielością zagadnień i znaków zapytania, motywowała do zastanowienia się czy kraje, społeczeństwa i społeczności turkijskie muszą być wciąż traktowane jako obiekt polityki wielkich tego świata, czy też należy dopatrywać się w ich działaniu określonej, podmiotowości? Jest to bez wątpienia jedno z najważniejszych pytań, na jakie poszukuje dziś odpowiedzi kilka dyscyplin naukowych badających Wschód.

Popołudniowy panel był poświęcony polskim Tatarom, którzy z rozmaitych okoliczności byli reprezentowani skromnie jedynie przez piszącą te słowa. Na szczęście dzięki prezentacji mgr. Michała Łyszczarza Podlasie mogło ożyć w pięknych fotografiach i dużej wiedzy prelegenta, stając się dzięki temu barwną i znaczącą częścią spotkania. Ja, choć pozostaję na rubieżach naszego tatarskiego życia społecznego i kulturalnego, spróbowałam opowiedzieć o tym, jak miłość okazana mi w dzieciństwie przez moją tatarską rodzinę stała się impulsem do poszukiwania tatarskiej tożsamości, jak również o tym, do czego moim zdaniem tatarska tożsamość może się przydać w naszym współczesnym, tak bardzo podzielonym i zantagonizowanym świecie wzniesionych krawędzi.

Konferencja zakończyła się wieczorkiem tureckim w urokliwej, urządzonej we wschodnim stylu herbaciarni o nazwie Czajownia na krakowskim Kazimierzu. Ubarwiło go slajdowisko poświęcone górze Nemrud w Kurdystanie tureckim, o której fascynujące rzeczy opowiadał dr Piotr Nykiel. Następnie był jeszcze pokaz tańca brzucha oraz osmańskiego łucznictwa.

Komentarze

Dodaj nowy

Szukaj