Rada Krajów Zatoki Perskiej, czy też przez niektórych tłumaczona jako Rada Współpracy Zatoki Perskiej[1] powstała 25 maja 1981 roku w Rijadzie, stolicy Arabii Saudyjskiej. Rada została utworzona w obliczu wydarzeń związanych z rewolucją islamską w Iranie[2] oraz wojny iracko- irańskiej. Ważnym również wydarzeniem, na tle którego powstawała wspólnota, była inwazja sowiecka na Afganistan w 1979 r. Powstanie RKZP było niejako odpowiedzią na te wydarzenia.

Obawiano się, iż ówczesne światowe potęgi Stany Zjednoczone i ZSRR zdecydują się zaatakować rejon Zatoki Perskiej, aby wzmocnić swoją pozycję na arenie międzynarodowej. Wydawało się to szczególnie prawdopodobne w roku 1970, gdy rozpoczęto wydobycie ropy naftowej na skalę światową. Finn Laursen twierdzi, iż głównym czynnikiem jednoczącym członków RKZP były zagrożenia wewnętrzne, a nie niebezpieczeństwa płynące z zewnątrz państw. Twórcom chodziło o to, aby wprowadzić wewnętrzną stabilizację i przeciwstawić się domowym konfliktom. Konkretnie chodziło tutaj o mniejszość szyicką, która mogłaby obalić dotychczasowe rządy (tak jak to było w przypadku Iranu).

Według twórcy tej teorii, domowe zagrożenia były głównym czynnikiem motywującym kraje do współpracy, aniżeli niebezpieczeństwo płynące ze strony wojny iracko- irańskiej, czy też irańskiej inwazji[1]. Już 4 lutego 1981 roku ministrowie spraw zagranicznych Arabii Saudyjskiej, Kuwejtu, Bahrajnu, Kataru, Omanu i Zjednoczonych Emiratów Arabskich spotkali się w Rijadzie i podjęli decyzję o utworzeniu RKZP. W dalszej perspektywie planowano utworzenie sekretariatu generalnego, oraz zobowiązano się do regularnych spotkań na szczeblu Rady[2]. Podpisanie umowy wprowadziło sześć wyżej wymienionych państw na wspólna platformę współpracy m.in. ekonomicznej i politycznej.  Interesującym faktem jest, iż plany utworzenia wspólnoty w Zatoce Perskiej powstały już w 1976 roku. Początkowo, oprócz dzisiejszych członków, do Rady miały należeć również Irak i Iran.

Jednakże, jak się później okazało, państwa te miały nieco odmienne cele, oraz charakter, i nie pasowały do pozostałych państw tworzących wspólnotę[3].  Jak głosi czwarty artykuł Karty założycielskiej RKZP (Charter of the Gulf Co-operation Council) porozumienie pomiędzy państwami ma na celu m.in. pogłębienie i wzmocnienie relacji pomiędzy państwami, jak i również powiązań i obszarów współpracy. RKZP będzie dążyła do stworzenia podobnych lub jednakowych regulacji w różnych dziedzinach, w tym: w kwestii spraw gospodarczych, finansowych, handlowych, regulacji celnych i komunikacyjnych.

Jak i również na płaszczyźnie edukacyjnej i kulturowej[4]. RKZP rozwija jednocześnie współpracę pomiędzy członkami w kwestiach legislacyjnych, administracyjnych, rozwoju turystyki, rolnictwa, przemysłu wydobywczego, badań naukowych i rozwoju technologicznego. Zajmuje się także wspieraniem tworzenia joint ventures, oraz rozwojem sektora prywatnego[5].  Decyzja o założeniu wspólnoty nie była więc decyzją chwili, jednakże ucieleśnieniem realiów historycznych, społecznych i kulturowych. Dodatkowo Rada jest wzmocniona poprzez jedność religijną oraz bezpośrednie kontakty międzyludzkie[6]. 

Państwa Członkowskie Rady Krajów Zatoki Perskiej 

Państwa wchodzące w skład Rady Krajów Zatoki Perskiej łączy wiele podobieństw, są to m.in. wysoki rozwój ekonomiczny, ustrój polityczny, położenie geograficzne, religia, jednolitość językowa wpływająca również na poczucie tożsamości i jedności. Wszystkie są członkami WTO, co sprawia, że państwa te zmagały się z podobnymi problemami. Musiały poradzić sobie m.in. ze znalezieniem balansu pomiędzy ochroną lokalnego biznesu, i jednocześnie otworzyć swoje gospodarki na rynki światowe[7].  

Tabela: Podobieństwa i różnice w Krajach Rady Zatoki Perskiej

Źródło: A. A. Rehman, Dubaj & Co. Global strategies for doing business in the Gulf States, New York 2008, s. 31. 

 Porównując podstawowe dane KRZP widzimy, iż państwa te znacznie się różnią pod kątem podstawowych czynników makroekonomicznych, oraz zasobności w ludność czy terytorium państwa. I tak wśród członków Rady mamy Arabię Saudyjską, której powierzchnia jest ponad 3200 razy większa od powierzchni Bahrajnu. Stan zamożności tych państw jest również rozbieżny, jednak jest on niewątpliwie przyzwoity. Państwa kładą ogromny nacisk na rozwój ekonomiczny, ale również unifikację członków[8], co przejawia się w kolejno podpisywanych umowach gospodarczo-handlowych oraz zawieranych uniach. 

 Tabela: Podstawowe dane o Krajach Rady Zatoki Perskiej (2008)

Źródło: opracowane na podstawie danych z CIA World Factbook 2008, https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/countrylisting.html.

[1] W oryginale: Gulf Cooperation Council lub Gulf Cooperation Countries (GCC).

[2] Można również wysnuć teorię, iż powstanie RKZP mogło być także odpowiedzią na zagrożenie ze strony Iranu, który umocnił swoja pozycję po islamskiej rewolucji z 1979 r., oraz strachem przed rozszerzeniem się rewolucji na inne państwa.

[1] F. Laursen, Comparative Regional Integration: Theoretical Perspectives, Ashgate Publishing 2003, s.106-109.

[2] R. K. Ramazani, The Gulf Cooperation Council: Record and Analysis, University of Virginia Press 1988, s. 105.

 [3] A.A.Rehman, op. cit., s. 31.

[4] F. Botchway, Charter of the Gulf Co-operation Council, Documents in international economic law, Routledge 2006 s. 904

[5] The Cooperation Council for The Arab States of the Gulf, op. cit., (data dostępu 29 I 2009).[6] Ibidem.

[7] C. Klein, Joining the global rules-based economy: challenges and opportunities for the GCC, „Middle East Policy”, February 2000, Vol. VII (No. 2).  

[8] Por. A. Al-Mansouri, C.Dziobek, Providing official statistics for the common market and monetary Union in the GCC, International Monetary Fund 2006.

Komentarze

Dodaj nowy Szukaj

Napisz komentarz
Nick:
E-mail:	nie powiadamiajpowiadom
Strona www:
Tytuł:
UBBCode:	-kolor-jasnoniebieskiczarnyniebieskifuksjaszaryzielonyjasnozielonybordowygranatowyoliwkowyfioletowyczerwonysrebrnyturkusowybiałyżółty -rozmiar-malutkimałyśrednidużyogromny
	Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."