Istnieje kilka różnych sposobów zapisywania pisma arabskiego. Jednym z nich jest popularny suls, niezwykle ozdobny i łatwy do naśladowania. Innym stylem jest pismo kufickie, czyli uproszczony alfabet arabski w formie linii prostych, trudny przez to do odczytania. Ale jeszcze trudniej jest odczytać inny styl, nastaliq, w którym zapisywane są języki: perski (farsi), pashto i urdu. Ten rodzaj pisma arabskiego wygląda jak mrówki w porównaniu z prostym normalnym zapisem arabskim.

Nastaliq jest czcionką pochyłą, bardzo zredukowaną, niezwykle trudną do stosowania i trzeba mieć wprawę, żeby ją odczytać, ze względu na jej rozciągłość. Pismo odręczne w nastaliq jest na przykład dla mnie zupełnie niezrozumiałe, gdyż pisząc szybko, pisze się przecież do tego strasznie niedbale. Tylko z największym wysiłkiem mogę odcyfrować znaki w języku urdu, którego się uczę, napisane stylem nastaliq, jeżeli mam przed oczyma druk. 

W Imperium Osmańskim kaligrafia stała na wysokim poziomie. Sztukę te rozwinęli juz bagdadzcy kalifowie począwszy od na wpół legendarnego Haruna ar-Rashida, którzy utrzymywali na swoich dworach literatów, poetów, uczonych i osoby zawodowo trudniące się kaligrafią. Późniejsze kaligramy tureckie są znane i cenione przez znawców i specjalistów. Kaligrafuje się najczęściej ajaty, czyli wersety z Koranu, a także hadisy, czyli wypowiedzi Proroka, oraz inne formułki religijne, modlitwy etc., które zdobią domy milionów wyznawców Islamu na całym świecie, a ich podstawową funkcją jest przypominać o obowiązkach wobec Boga, żeby patrząc na nie, muzułmanin nie zapomniał o praktykowaniu religii w życiu codziennym. Bo każdego ranka budząc się, będzie miał przed oczyma ścianę pokrytą wersetami z Koranu, nakazującymi np. modlitwę i obiecującymi Raj za przestrzeganie postu w Ramadanie.

Inne wersety będą mu przypominały o obowiązku wspominania Boga (zikr), jak na przykład popularny wśród kaligrafów ayat-an-Noor, w którym jest mowa o dobroci Boga, obdarzającego wiedzą i pobożnością (an-Noor, jedno z imion Allaha, błednie tłumaczone jako światło, w odniesieniu do Boga oczywiście, oznacza Tego, który prowadzi drogą prostą, dając mądrość, komu zechce, mądrość nazwana jest atrybutem światła, an-Noor, jednak nie należy tłumaczyć tego w ten sposób, iż Bóg jest światłem lub mądrością, tylko raczej - ze Bóg posiada nieskończoną mądrość, która oświetla dusze wybranego człowieka).  

Kaligrafia arabska ma w zasadzie wyłącznie odniesienia religijne. Nie spotkałam się dotychczas jeszcze z artystyczna forma zapisu tekstów świeckich po arabsku. Niewątpliwie takowe istniały lub istnieją, ale nam znana jest kaligrafia muzułmańska, jako element kultury już nie danego narodu, lecz kultury Islamu, która jest międzynarodowa, ponadczasowa i ogólnoludzka. Pięknie kaligrafuje się Koran, hadisy, basmale i szahade oraz inne formułki religijne. Współczesna kaligrafia arabska stoi już na tak wysokim poziomie, że pozwala sobie na nieco ekstrawagancji, zapisując różne sentencje w konkretnej formie, na przykład - układ słów przybiera postać człowieka, zwierzęcia, istoty żywej. W ten sposób, stylizując pismo na kształt istot żywych, artyści chcieli zapewne obejść zakaz przedstawień ludzi i zwierząt w sztuce, który obecnie juz stracił na znaczeniu i nie znajduje potwierdzenia w samym Koranie, poza tym że pojawiały się przecież miniatury arabskie, perskie, tureckie i indyjskie na przełomie wieków, które pasjonowały się tematyką religijną, ukazujące postacie ludzkie. Utalentowany artysta jest w stanie zamienić słowo w obraz, kształtem kaligramu zilustrować dosłownie jej treść.

Są kaligramy w formie Ka'by, służące muzułmanom niekiedy do oznaczania kierunku modlitwy w domu, zawieszane na ścianie wskazującej kierunek Mekki; są kaligramy w formie meczetu, w formie ptaka, ryby, ludzkiego oka. Wyglądają pięknie, ale nieraz są zupełnie nieczytelne, z powodu splotów liter ze sobą w taki sposób, iż nie widać wyraźnie, gdzie się jeden wyraz kończy, a drugi zaczyna, ani w jakiej kolejności to czytać - od góry do dołu na przykład, czy innowatorsko, od dołu do góry zapisywane kaligrafie, bo i takie się zdarzają.  

Ze względu na brak czytelności kaligramów, wielu artystów zapisywało osobno pod kaligrafią normalnym pismem użytkowym znaczenie danej sentencji - np. pisząc ten sam werset na dwa sposoby: ozdobnie, w formie kaligramu, oraz zwyczajnie, w linii prostej, aby każdy mógł z łatwością go odczytać Polecam zagłębić się w to trochę i zaznajomić bliżej z pięknem kaligrafii arabsko-muzułmańskiej.  

Komentarze

Dodaj nowy Szukaj

szajma  - caligrafia   |2008-06-10 16:35:26 http://www.calligrap hie-arabe.com/03-PRO VERBE.HTM byłam w ubiegłym roku i tym także na wystawie we Wrocławiu pana Salaha M. Na prawdę można świetnie pofantazjować posługując się tym pismem i używając kolorystki tuszów

Aisha   |2008-06-12 06:36:32 Tak. Ja wiem, bo sama kiedys sie w to bawilam, uzywajac zwyklych kredek szkolnych i flamastrów... - Teraz juz niestety, nie mam na to czasu ani sily, jako mezatka, bo zajmuje sie domem i wieloma innymi sprawami. Ale kaligrafia to wspaniala sztuka! -

mozin  - dfd   |2008-07-24 18:56:10 hello

DOROTKA@poczte.pl  - radzinków   |2008-08-04 17:19:57 Kod: Kod: Witam ciociu Grażyna Ogródek Ciasto.. na kawe..... spraszam madzia i Wolka na Chbata... na ciesto...) ....) pa bużka. życie miłej pacy

N.   |2008-08-25 09:45:29 Bardzo dobry artykuł. Można się "pobawić"

Napisz komentarz
Nick:
E-mail:	nie powiadamiajpowiadom
Strona www:
Tytuł:
UBBCode:	-kolor-jasnoniebieskiczarnyniebieskifuksjaszaryzielonyjasnozielonybordowygranatowyoliwkowyfioletowyczerwonysrebrnyturkusowybiałyżółty -rozmiar-malutkimałyśrednidużyogromny
	Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."