arabia - VIII Dzień Islamu Dialogowe spotkanie chrześcijan i muzułmanów u Księży Werbistów w Pieniężnie

VIII Dzień Islamu Dialogowe spotkanie chrześcijan i muzułmanów u Księży Werbistów w Pieniężnie

Ivonna Nowicka

niedziela, 17/02/2008

Klasztor z czerwonej cegły, na planie prostokąta, niczym warowne zamczysko. Wznieśli go na początku XX wieku Niemcy, boć to były wtedy Prusy Wschodnie. Na środku zadrzewiony dziedziniec z pomnikami dwóch braci zakonnych. Korytarze ciszą dzwoniące, przestrzenią bogate. Tylko od czasu do czasu ktoś tamtędy przechodzi. Jakby dla podkreślenia tej atmosfery ciszy i spokoju, tej kontemplacyjnej pustki, na korytarzu przy kaplicy stoi sobie niema, rozstrojona fisharmonia.

To tutaj, w Misyjnym Seminarium Duchownym Księży Werbistów w Pieniężnie, w przeddzień oficjalnego, ósmego już Dnia Islamu w Kościele Katolickim w Polsce, odbyła się modlitwa, która nie mogła nie wywrzeć na uczestnikach poruszającego wrażenia. Modlitwa braterstwa religii, modlitwa nadziei, modlitwa drogi, która jest jedyną drogą dla świata. Ale zaraz, zaraz, nie wyprzedzajmy wypadków.

Oto uczestniczymy w spotkaniu „Mistyka i pokój”. Zainaugurował je w auli seminaryjnej ksiądz rektor Szczepan Szpyra. Następnie ksiądz Adam Wąs, dyrektor Centrum Dialogu Kultur i Religii i główny organizator spotkania, zapowiedział „Wieczór z poezją Rumiego”. Prelegentem był Mahmud Wahedian, co nie powinno dziwić, gdyż w 2007 roku wielokrotne prezentował on opowieści z „Duchowego masnawi” Dżalaloddina Rumiego w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie z okazji praklamowanego przez UNESCO roku tegoż wielkiego perskiego mistyka z trzynastego wieku. Na ten wieczór wybrał dwie historie z „Masnawi” o iście trzynastowiecznych, tasiemcowych tytułach, „O mędrcu, co widząc, jak paw wyskubuje sobie pióra i robi się nagi i brzydki, spytał zdziwiony, czy mu nie żal i jaką odpowiedź otrzymał” oraz – tu już można odetchnąć – „Opowieść o człeku, co do drzwi druha stukał”. Najpierw jednak oddał głos muzyce, zabrzmiał z nagrania ten słynny nej. Słynny, bo o nim mowa w pierwszym wersie „Duchowego masnawi”. Potem, w scenerii inwokującej wschodnie wieczory na pustyni, przy blasku świec, Mahmud Wahedian zaprezentował obie historie po persku, tłumaczony wers za wersem przez piszącą niniejsze słowa.

Lecz świece promieniałyby blaskiem na darmo i wschodnia sceneria tylko w połowie spełniałaby swą rolę, gdyby na koniec nie przyszła kolej na perełkę(*) – tłumaczenia dwu wierszy Rumiego w przekładzie iranisty krakowskiego dr Marka Smurzyńskiego.

Dla wprowadzenia ich Wahedian opowiedział o przeobrażającym wpływie, jakie spotkanie z wędrownym derwiszem Szamsem Tabrizim wywołało na Rumim. Na człowieku, który dotąd był szanowanym powszechnie wykładowcą nieskorym bynajmniej do zabawy w wierszowanie. Aż tu na jego drodze pojawił się jakiś nieznany, mówią że obdarty, mówią że obcesowy mistyk z Tabrizu, na którego mało kto raczył baczyć. On to zrewolucjonizował życie Rumiego, który nie tylko zaczął na niego baczyć, nie tylko wzniósł się dzięki niemu na inny poziom świadomości, osiągnął inny etap wiary, ale jemu dedykował większość ze swoich kilku tysięcy gazali. I odmienił swe życie. O tym spotkaniu, o wpływie jakie ono wywarło opowiadał dobrany przez Wahediana gazal, „Martwy byłem oto żyję”. O tym, jak Szams naprowadzał Rumiego na drogę pokory, wyrzucając mu, że za mało w nim szaleństwa, że skupił wokół siebie grupkę uczniów, że tkwi w matni swych własnych wyobrażeń. O tym, iż Rumi dopiero teraz poczuł, że żyje, jakby obudził się ze snu.

Spotkanie zakończył wiersz „Powtarzałem: ‘Zawróć z drogi...’”, który najbogatszym znaczeniem promieniuje, gdy wyobrazić sobie, że to Bóg zwraca się dobrotliwie do człowieka. Przywołuje go ku sobie, tłumacząc, że „ogniem, blaskiem, ciepłem” jest właśnie On. To jeden z moich ulubionych wierszy Rumiego i z prawdziwą rozkoszą czytałam go tam w auli w przekładzie Marka Smurzyńskiego, komfortowo dosłownym, tak że cały czas dzwonił mi w uszach oryginał perski, a zarazem lotnie przełożonym, co pozwala delektować się także tekstem polskim.

Ale co z tą modlitwą?, zapyta ktoś. Ano właśnie, już się do niej zbliżamy. Teraz bowiem wszyscy przeszli do kaplicy seminaryjnej, tej przy niemej fisharmonii. Wszyscy, to znaczy bracia zakonni i młodzi studenci seminarium oraz wierni przybyli aż z Olsztyna, ale głównie z pobliskiego Pieniężna i okolicznych miejscowości. Wiernych nie aż tak dużo, by kaplica się całkiem zapełniła, ale jednak są.

W kaplicy na wchodzących czekał widok niecodzienny. Oto na wprost wejścia, na centralnej osi na białym obrusie Biblia. Co w tym niecodziennego, otwarta Biblia w kaplicy seminarium chrześcijańskiego?, spytacie. Racja, tylko że na niższym nieco stoliku i również na białym obrusie rahl, podstawka na książki, a na rahlu... Koran! Po prawej stronie od wejścia napis zielonymi literami „Pokój Wam!”, temat tego nabożeństwa, po lewej zaś – po lewej oprawny w złotą ramę, wykaligrafowany widać że przez mistrzów ze świata islamu arabski napis „Allah”.

Te dwie księgi zapraszały chrześcijan i muzułmanów do wspólnego nabożeństwa. Obie podczas modlitwy wzajemnej przemówiły. Po znaku krzyża i Veni Creator odczytana została po arabsku i po polsku pierwsza, Otwierająca, sura Koranu. Wtedy przyszła kolej na ową piękną chwilę, kiedy uszanowane zostało pokojowo współistnienie tych dwu religii monoteistycznych, chrześcijaństwa i islamu, kiedy wierni ich obu zjednoczyli się w adoracja Pana. Wysłuchali czytania z Nowego Testamentu (J 20, 19-29) i Starego Testamentu (psalm 29) oraz z Koranu (Sura 6 „Trzody”, 51-54). We wszystkich trzech fragmentach mowa jest o pokoju. Przytaczam tu tylko psalm intonowany dźwięcznym głosem przez siostrę z zakonu katarzynek i powtarzany śpiewnie przez wiernych:

Ref.: Pan ześle pokój swojemu ludowi

Oddajcie Panu, synowie Boży,

Oddajcie Panu chwałę i sławcie Jego potęgę!

Oddajcie Panu chwałę Jego imienia,

na świętym dziedzińcu uwielbiajcie Pana!

Ref.: Pan ześle pokój swojemu ludowi

Ponad wodami głos Pański,

zagrzmiał Bóg majestatu:

Pan ponad wód bezmiarem!

Głos Pana potężny!

Głos Pana pełen dostojeństwa!

Ref.: Pan ześle pokój swojemu ludowi

Zagrzmiał Bóg majestatu

a w Jego świątyni wszyscy wołają: «Chwała!»

Niech Pan udzieli mocy swojemu ludowi,

niech Pan błogosławi swój lud, darząc go pokojem.

Po nim Mahmud Wahedian z ambony wyrecytował po arabsku wybraną surę z Koranu i modlił się razem z chrześcijańskimi bliźnimi w intencji pokoju. Nabożeństwo zakończyły fragmenty orędzia na Światowy Dzień Pokoju Benedykta XVI „Rodzina wspólnotą pokoju” oraz „Ojcze Nasz”. Potem wszyscy byli zaproszeni na agape.

Dzień Islamu w Kościele katolickim w Polsce ogłoszony został w analogii do Dnia Judaizmu, który wypada przed początkiem tygodnia pokoju w styczniu i w tym roku był obchodzony po raz XIII. W grudniu 1994 roku, z inicjatywy Fundacji Dzieło Odbudowy Miłości, zorganizowano mszę w intencji pokoju na świecie w obecności muzułmanów. W styczniu 1997 roku fundacja zorganizowała w kościele św. Anny w Warszawie spotkanie modlitewne przedstawicieli różnych wyznań chrześcijańskich z udziałem muzułmanóww w intencji pokoju na świecie . Odtąd do roku 2000, z inicjatywy Dzieła Odbudowy Miłości, w dniu 26 stycznia w jednym z kościołów katolickich stolicy oprawiane były modlitwy w intencji pokoju i współpracy z wyznawcami islamu. Pierwszy Dzień Islamu powołany z woli Episkopatu Polski odbył się 26 stycznia 2001 roku. Wówczas nabożeństwo centralne miało miejsce w kościele pod wezwaniem św. Marcina w Warszawie. Odtąd, co roku, 26 stycznia kościoły całego kraju są zaproszone są do uczczenia Dnia Islamu.

Przypis:

(*) Zbiór 32 gazali w tłumaczeniu Smurzyńskiego już wkrótce wzbogaci księgarski rynek, por.: Moulana Dżalaloddin Rumi, „W mgnieniu słów”, w przekładzie i opracowaniu Marka Smurzyńskiego, Kraków, Homini.

Centrum Dialogu Kultur i Religii w Pieniężnie

Misyjne Seminarium Duchowne Księży Werbistów w Pieniężnie

oraz Koło Naukowe Antropologii Kultury UWM w Olsztynie

Komentarze

Dodaj nowy

Szukaj