Swoistym pretekstem do rozważań nad sytuacją wewnętrzną tych państw jest działalność Rifa’y at-Tahtawi’ego, egipskiego uczonego, który został w XIX wieku wysłany przez paszę na czele misji młodych książąt do Francji, w celu podpatrzenia europejskiej rewolucji technicznej. Rifa’a i jego kompani mieli poczynić dokładne obserwacje francuskiego modelu życia i przywieźć dla świata muzułmańskiego nowe rozwiązania, które pozwoliłyby „dogonić” Zachód i uratować Wschód przed poczuciem, iż jego złoty wiek minął bezpowrotnie.

I tak Tahtawi sporządzał notatki dotyczące np. organizacji pracy we francuskiej kawiarni – zauważał przy tym, iż to wszystko, co osiągnęli chrześcijanie nie kłóci się w żaden sposób z islamskimi przekonaniami i że z całym powodzeniem idee Zachodu można wdrożyć w jego rodzinnych stronach. Zwolennik postępu, walki z dyskryminacją płci, twórca pierwszej w świecie muzułmańskim gazety, Rifa’a stał się szybko wzorem do naśladowania dla innych muzułmanów, szukających dla swoich współwyznawców drogi do modernizacji. O tych ludziach, prowadzących do dziś swoją często niebezpieczną walkę o postęp, rozsianych w różnych miejscach Globu, opowiada Guy Sorman.

Należy przyznać, iż autor zwraca uwagę na niuanse, które mogą umknąć naszej uwadze, zwłaszcza z powodu upraszczania wizerunku świata islamu przez zachodnie media. Choć wrzucane do jednego worka, państwa muzułmańskie podobnie jak zachodnie dysponują różnym doświadczeniem historycznym czy potencjałem gospodarczym. Wystarczy już choćby prosty stereotyp, że każdy Arab to muzułmanin, a każdy muzułmanin to Arab, żeby wyrobić sobie fałszywe zdanie na temat islamu. Guy Sorman omawia kolejne kraje po kolei i dla każdego z nich przedstawia jego specyficzną sytuację i to, co wpłynęło na jego aktualny stan, odpowiadając na pytanie, jak to się dzieje, że wśród państw muzułmańskich znajdują się tak różne państwa jak bogata Arabia Saudyjska, znacznie biedniejsze Maroko, fundamentalistyczny Iran, Turcja aspirująca do wejścia do Unii Europejskiej itd.

Autor nie uniknął również mówienia o Izraelu, co jak sam twierdzi jest niemożliwe przy omawianiu sytuacji krajów muzułmańskich: problem Izraela i Żydów łączy wyznawców islamu ze wszystkich zakątków świata, prowokując gorące dysputy i różne modele rozwiązań sytuacji na Bliskim Wschodzie. O nich także pisze Guy Sorman, który choć sam jest pochodzenia żydowskiego, nie unika krytycznego spojrzenia na Izrael.

Książkę kończy refleksja nad sytuacją muzułmańskiej mniejszości we Francji. Guy Sorman wskazuje na błędy polityki wewnętrznej kraju wobec imigrantów, która zamiast ułatwiać im integrację z resztą społeczeństwa, powoduje jeszcze większą ich stygmatyzację: osiedla z lokalami socjalnymi, bezosobowość bohaterów arabskiego pochodzenia w programach telewizyjnych, utrudnia muzułmanom włączenie się do politycznego i społecznego życia ich nowej ojczyzny, wzmagając ich frustrację i gniew – co często wpływa na nasze bezpieczeństwo, mając finał w akcjach terrorystycznych.

Dzieci Rifa’y. Muzułmanie i nowoczesność to pozycja zdecydowanie ciekawa. Jeśli ktoś zainteresowany jest konkretnym regionem geograficznym lub postacią, poszukiwanie informacji o nich ułatwiają umieszczone na końcu indeksy. Ponadto książkę łatwo się czyta też ze względu na przejrzysty język i dzięki temu jakby mimochodem poznaje się inne spojrzenie na sprawy, będące aktualnie w centrum zainteresowania mediów. Myślę, iż nie jeden czytelnik po jej lekturze poczuje, jak otworzyły się jego „myślowe horyzonty”.

Guy Sorman, Dzieci Rifa’y. Muzułmanie i nowoczesność, Prószyński i S-ka, Warszawa 2007, 272 str. (przełożył Wojciech Nowicki)

Komentarze

Dodaj nowy Szukaj

Emcia  - ?   |2009-05-05 20:04:38 a ja mam pytanie. czy w tej ksiazce zawarty jest tez opis pozycji kobiety w przykładowych krajach..?

555   |2009-11-09 08:52:46 Wystąpił problem ze znakami. Pusty komentarz.

T   |2010-01-03 16:23:36 Tak. Są fragmenty które opisują pozycji kobiet np. w Arabii Saudyjskiej...

Mateusz Chudziak   |2010-12-13 20:44:45 Pozycja niewątpliwie ciekawa i warta uwagi. Mam jednak kilka własnych refleksji. Autor jest liberałem i wcale tego nie kryje, co czyni go uczciwym wobec czytelnika. Mimo swego (neo)liberalnego podejścia bardzo trafnie opisuje tragiczną sytuacje gospodarczą i społeczną muzułmańskich społeczeństw. Rzecz o tyle ciekawa, że mimo iż są to kwestie kluczowe, których znajomość jest niezbędna w zrozumieniu - jak trafnie ujmuje autor - "światów muzułmańskich", są one zupełnie pomijane w zachodnim dyskursie, który bezustannie krąży wokół wyzwolenia kobiety, terroryzmu itp. Zwraca uwagę na patriarchalną kulturę (obecną w większości tradycyjnych społeczeństw) oraz biedę, które wbrew powszechnemu przekonaniu, są przyczyną ich ucisku. Ponadto, krytykuje powierzchowną znajomość islamu wśród zachodnich komentatorów i "wyzwolicieli kobiet". Ogólnie rzecz biorąc, Sorman dostrzega problemy, które umykają w naszej dyskusji o islamie i muzułmanach, zwracając uwagę na to, że obserwatorzy kluczowych problemów widzieć po prostu nie chcą. Wadą tej książki jest jednak, niewątpliwie toporne tłumaczenie, dzięki któremu dowiadujemy się, że Bangladesz zamieszkują "Banglijczycy 4;, mistycy muzułmańscy to "sufiowie", a duchownych zwie się "mollahami" (zupełnie, jakby w języku polskim nie było słowa "mułła". Co do samego autora, to brakuje mi jasnego określenia pojęć, którymi się posługuje. Rozumiemy, że książka jest adresowana również do czytelników, którzy dopiero zaczynają swoje poznanie islamu. Myślę, że dokładne określenie takich terminów, jak "integryzm" czy "fundamentalizm& #34; nie zmieniłoby kształtu książki, a rozwiałoby wiele wątpliwości. Szczególnie niefortunny jest "fundamentalizm& #34;,gdzie autor twierdzi, że w taki właśnie sposób określali się współcześni al-Tahtawiemu muzułmanie, co jest poważnym błędem, gdyż geneza tego pojęcia wiąże się z powstaniem radykalnych ruchów chrześcijańskich w XIX-wiecznych Stanach Zjednoczonych. Termin ten został przeniesiony - nie bez protestu samych zainteresowanych - na muzułmanów w wyniku prób opisania islamu za pomocą siatki pojęciowej przeznaczonej dla chrześcijaństwa. Do dziś jest to przyczyną wielu nieporozumień. Niemniej, książka jest jedną z lepszych prób opisu faktycznych problemów dręczących dzisiejsze "światy muzułmańskie" i w rezultacie cały świat.

Napisz komentarz
Nick:
E-mail:	nie powiadamiajpowiadom
Strona www:
Tytuł:
UBBCode:	-kolor-jasnoniebieskiczarnyniebieskifuksjaszaryzielonyjasnozielonybordowygranatowyoliwkowyfioletowyczerwonysrebrnyturkusowybiałyżółty -rozmiar-malutkimałyśrednidużyogromny
	Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."