Książka "Arabowie - islam - świat" jest owocem burzy mózgów, jaka miała miejsce podczas Ogólnopolskiej Konferencji Arabistycznej w Łodzi w 2005 roku. Ponad 60 referentów podzieliło się z uczestnikami wynikami swoich badań, odkryciami lub choćby przemyśleniami na bardzo modny w ostatnich latach temat świata arabsko-muzułmańskiego.

Niniejsza książka lub - choćby z racji objętości (697 stron!) - księga jest swoistym zbiorem składającym się z prezentacji poszczególnych członków obrad. Co warte jest podkreślenia, byli nimi nie tylko profesorowie, uznane autorytety w danej dziedzinie, ale również młodzi naukowcy z całej niemalże Polski.

Jako że pozycja ta powstała ze współpracy wielkich znawców i pasjonatów, a jej redakcją zajęło się dwoje organizatorów konferencji, podziwianych w środowisku: pani dr Izabela Kończak oraz pan prof. Marek Dziekan, trudno jest byle laikowi pokusić się o obiektywną i konstruktywną krytykę ich pracy. Jeśli jednak książka ta adresowana jest również do zwykłego człowieka z ulicy, który poczuł nagle nieodgadnioną żądzę wiedzy o tajemniczej, fascynującej i czasem przerażającej cywilizacji arabsko-muzułmańskiej,  to  poniższa recenzja to właśnie "Arabowie - islam - świat" widziany jego oczami.

Charakterystyczną cechą dzieła jest jego heterogeniczność, różnorodność pod względem zakresu badań oraz stylu przedstawienia tematu. Przystępność poszczególnych zagadnień można oceniać na tyle sposobów, ile jest rozdziałów. Jedne napisane są w sposób wymagający od czytelnika konkretnej wiedzy oraz sporej cierpliwości, inne wyrywają się wprost same z kartki, wskakują przez zachwycone oczy i zapisują się wiecznymi literami w świadomości.

Jeśli chodzi o szatę graficzną ksiązki to jest ona faktycznie przemyślana i rozsądnie podzielona na pięć części, w których opisane są kolejno: literatura i język arabski, szeroko pojęta kultura, polityka, filozofia i religia oraz badania młodych, wybitnie zdolnych studentów. Z szerokiego wyboru przedstawionej problematyki świata arabsko-muzułmańskiego wynika zatem niezaprzeczalna zaleta pozycji jako przydatnego i godnego zaufania narzędzia w rękach każdego studenta czy naukowca wyższego szczebla piszącego czy to zadanie domowe, czy pracę dyplomową.

Nad każdym jednym rozdziałem można by napisać całą rozprawę interpretującą dane zagadnienie. Ja jednak skupię się wyłącznie na „perełkach” będących według mnie najlepszą wizytówką księgi.

Po raz pierwszy mą baczniejszą uwagę zwróciła kobieca abaja jako motyw niezwykle ważny i częsty w literaturze arabskiej. Głęboka symbolika tej czarnej szaty została opisana w tekście Alicji Oleksy. Dowiemy się z niego o dwuznaczności w przenośnym rozumieniu stroju będącego metaforą ciemności, zacofania i ucisku z jednej strony, a bezpieczeństwa i spokoju z drugiej. Innymi motywami, po które chętnie sięgają arabscy pisarze są morze, słońce, podróż i ptak. Bardzo ciekawym wydaje się być stwierdzenie, iż w literaturze arabskiej brak jest „lekkiego”, humorystycznego piśmiennictwa obyczajowego, które bije rekordy popularności na Zachodzie. Nikt tu nie pisze dla przyjemności!

Dalej w tej części poświęconej literaturze inny autor zwraca uwagę na trudności translatorskie przy tłumaczeniu klasycznych zachodnich utworów na język arabski. Jako dobitny przykład posłużył Hamlet.

Kolejnym rozdziałem, nad którym należy chwilę przysiąść i zastanowić się głębiej jest tekst poświęcony sytuacji kobiet na rynku pracy w świecie arabskim. Po zapoznaniu się z tym referatem czytelnik może odnieść wrażenie, że polska partia polityczna LPR troszkę „ściąga” program polityki prorodzinnej z tamtych rejonów (np. wydłużenie urlopów macierzyńskich).

Inne ciekawe rozdziały to ten poświęcony jedzeniu i kuchni arabskiej, roli mediów w aspekcie minionych i obecnych konfliktów międzynarodowych oraz problematyce obecności homoseksualizmu w islamie. Jako sztandarowy fragment ksiązki polecam do koniecznego przeczytania rozdział Magdaleny Kubarek pt. „Kultura śmierci…”. To raptem 7 stron i aż kilkadziesiąt kontrowersyjnych zdań, wobec których nikt nie pozostanie obojętny. Po przeczytaniu tego minidzieła należy sobie samemu w duchu odpowiedzieć na pytanie: czy śmierć jest atrakcyjna?

Reasumując należy stwierdzić, że nie jest to żadne „ABC Arabii” lub „Poznaj islam w weekend”. Już po paru pierwszych zdaniach wyzbyłam się złudzeń, iż jest to wprowadzenie w świat arabsko-muzułmański. Niemniej jednak jestem święcie przekonana, że sięgnę po nią jeszcze nieraz podczas pisania jakiegoś fachowego komentarza lub pracy magisterskiej. Autorzy nie traktują odbiorcy jak nieuka bądź ignoranta. To niewątpliwie zaliczam „na plus”.

 

"Arabowie - islam - świat", red. Marek M. Dziekan i Izabela Kończak, Ibidem, Łódź 2007.

Komentarze

Dodaj nowy Szukaj

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."