arabia - Solni ludzie z Czehr adab

Solni ludzie z Czehr adab

Dorota Świerczewska

czwartek, 08/03/2007

Przypadki odkrycia zachowanych zwłok ludzkich z odległej przeszłości zdarzają się bardzo rzadko, dlatego każde takie odkrycie wzbudza ogromne zainteresowanie. Poza mumifikacją dokonaną przez człowieka (najbardziej znane to mumie egipskie) znamy także przypadki mumifikacji naturalnej. Proces rozkładu powstrzymuje kombinacja różnych czynników takich, jak niska wilgotność, zimno, kwaśne środowisko (torf) czy brak powietrza.

Mumie dają nie tylko okazję spojrzeć w twarz ludzi żyjących w przeszłości, nowoczesne techniki dostarczają bezcennych informacji na temat ich stanu zdrowia, chorób czy okoliczności śmierci. Można poznać kolor, długość i sposób ułożenia włosów, kolor skóry, znamiona na ciele, blizny i zmarszczki, niekiedy zachowują się także linie papilarne. Analiza treści przewodu pokarmowego pozwala ustalić dietę, a ponieważ niektóre rośliny dostępne są tylko w określonych miesiącach, nawet to w jakiej porze roku zmarli. Razem z ciałami zachowują się ubiory czy przedmioty wykonane z materiałów, które zwykle ulegają rozkładowi.

Na zamarzniętych ciałach złożonych w grobach w Pazyryku na Syberii pochodzących z około 400 p.n.e. odkryto bogate tatuaże zwierząt fantastycznych i rzeczywistych, jak gryfy, barany, węże i jelenie. Razem z pochówkami odkryto doskonale zachowane tkaniny, przedmioty ze skóry, drewniane meble. Na szyi człowieka znalezionego w torfowisku w Tollund w Danii zachował się sznur na którym został powieszony.

Razem z człowiekiem z lodowca Similaun odkryto 70 przedmiotów ze skóry i trawy.

Jak dotąd brak było informacji o znaleziskach tej rangi z terenu Iranu. Zmieniło się to niedawno za sprawą mumii tak zwanych solnych ludzi. Co warte wspomnienia słowo mumia pochodzi od perskiego słowa oznaczającego wosk.

Ponieważ badania mumii dopiero się rozpoczęły i nie powstały jeszcze publikacje naukowe na ten temat, wszelkie informacje pochodzą z doniesień agencyjnych, które niestety często są ze sobą sprzeczne.

W 1993 roku w kopalni soli w Chehr Abad w prowincji Zandżan w północno-zachodnim Iranie górnicy odkryli pierwszą solną mumię. Do roku 2005 odkryto łącznie pięć ciał zmumifikowanych przez specyficzne warunki panujące wewnątrz kopalni (niska wilgotność i brak mikroorganizmów). Ponieważ kopalnia znajduje się w rękach prywatnych, badania archeologiczne były możliwe dopiero po dojściu do porozumienia archeologów irańskich z właścicielem dotyczącym odszkodowania za ewentualne zniszczenia.

Mumie znajdują się w różnym stanie. Mumia nr 3 to właściwie jedynie szkielet bardzo silnie uszkodzony przez leżący na nim dwutonowy głaz, który według irańskich naukowców był przyczyną śmierci. W ściśle zawiązanej skórzanej torbie odkryto kryształy soli.

Mumia odkryta jako pierwsza to ciało mężczyzny w wieku między 20 a 40 rokiem życia. Miał on około 170 centymetrów wzrostu, długie włosy i brodę. W jego uszach odkryto złote kolczyki. Ponieważ w Muzeum Archeologicznym w Teheranie wystawiona jest jedynie głowa oraz fragment nogi w długim bucie można podejrzewać, że albo nie udało się ciała wydobyć w całości, albo ciało jest silnie uszkodzone.

Mumia nr 2 znaleziona kilkadziesiąt metrów od pierwszej jest do niej podobna, stąd niekiedy określa się je jako bliźniaków. Mężczyzna mierzył około 180 cm wzrostu i miał około 35 lat.

Mumia nr 4 jest najlepiej zachowaną ze wszystkich dotąd odkrytych w kopalni. Jest to mumia kobiety lub młodego mężczyzny o wzroście około 165 centymetrów. Zachował się sięgający kolan kilt i wysokie buty, oraz dwa naczynia ceramiczne z olejem, prawdopodobnie służącym do oświetlania. Jej twarz ma zostać zrekonstruowana z pomocą techniki 3D przez naukowców z Uniwersytetu w Kopenhadze. Mumia ta znajduje się w Muzeum w Zandżanie.

Próbki ubrań mumii nr 1 i nr 2 zostały wydatowane przez naukowców z Oxfordu za pomocą metody C14 na okres sasanidzki (224-641n.ee). Pozostałe trzy mumie wydatowano na okres achemenidzki (550-330p.n.e.).

Badania przeprowadzone w kopalni doprowadziły do odkrycia wielu starych tuneli

Przy współpracy brytyjskich archeologów z Uniwersytetów z Oxfordu i Yorku

przeprowadzone zostaną badania mające na celu określenie diety, stanu zdrowia i wieku mumii.

Z mumiami odkryto ponad 300 fragmentów ubrań o dobrze zachowanych barwach. Są one różnej wielkości, niektóre z nich mają powierzchnię ponad jednego metra kwadratowego. Naukowcy irańscy uważają, że nie są to ostatnie mumie odkryte w kopalni.

W dalszych badaniach w kopalniach archeologów irańskich z Organizacji Dziedzictwa Kulturowego i Turystyki będą wspierać archeolodzy z muzeum górnictwa w Bochum w Niemczech. W skład zespołu naukowców wejdą antropolodzy, specjaliści od botaniki i konserwacji zabytków.

Źródło: www.chn.ir

Komentarze

Dodaj nowy

Szukaj