arabia - "Uniesie nas wiatr" Farrochzad oraz "Uniesie nas wiatr" Kiarostamiego

"Uniesie nas wiatr" Farrochzad oraz "Uniesie nas wiatr" Kiarostamiego

Monika J. Nawracka

środa, 31/01/2007

Uniesie nas wiatr Farrochzad oraz Uniesie na wiatr Kiarostamiego

O czym jest? O kim opowiada? Kiedy i gdzie się dzieje? To jedne z pierwszych pytań, które cisną się na usta, gdy potencjalny widz decyduje, czy obejrzeć film albo gdy chce opisać wrażenia i przemyślenia już po seansie. Abbas Kiarostami w Uniesie nas wiatr (tytuł zapożyczony z wiersza niepowtarzalnej poetki irańskiej Forugh Farrochzad pod tym samym tytułem) proponuje spojrzenie na inny, jakby w zwolnionym tempie toczący się świat, wsłuchanie się w inne dźwięki, zapachy, kolory; świat w którym powyższe pytania nabierają nowego wymiaru.

Uniesie nas wiatr (Francja, Iran 1999) wymaga cierpliwości. Film przywołuje oglądającego do porządku, skłania do przeżywania tego, co dzieje się tu i teraz, właśnie tego, co się dzieje tuż obok, a także tego co jest w nas samych – i w teraźniejszości. Kiarostami wskazuje na przeszłość, odciąga od przyszłości a szczególny nacisk kładzie na to, co ma miejsce tu i teraz, co powinno/ może mieć dla nas znaczenie. Wskazuje na wartość tego, co właśnie doświadczamy, a co jest tak naprawdę jedyną daną nam realnością.

Rzecz dzieje się w irańskim Kurdystanie, gdzieś w miejscu spoza pozornie ważnego zgiełku metropolii. Znakami czy przedmiotami, które przypominają jednak, że istnieje świat giełd, spotkań na najwyższym szczeblu, inwestycji i pośpiechu są rekwizyty wieku XX/ XXI, miasta: telefon komórkowy, aparat fotograficzny, samochód.

Mieszkańcy wielkiego miasta jadą do odległej wioski, drogowskazami na ich drodze są drzewa. Nikt tu nie mówi o mapie, znakach drogowych czy o nawigacji satelitarnej. Bohaterowie mają misję, o której nie chcą powiedzieć mieszkańcom wioski. Dlatego także Farzad (mały krewny ich kolegi) zostaje zobowiązany do utrzymania tajemnicy – oficjalnie przybysze poszukują skarbów!

W tej bezpretensjonalnej opowieści dochodzi do spotkania światów – ludzi nastawionych na cel i tych nastawionych na doświadczenie, przeżywanie. W filmie pełno jest ciepłej ironii, zwłaszcza w relacjach dorosłego przybysza z miasta z miejscowym chłopcem. W filmie obok aktorów występują naturszczycy, którzy nieprofesjonalizm (speszenie, ukradkowe spojrzenia w kamerę) dodaje mu wiele uroku.

W herbaciarni toczy się rozmowy o relacjach damsko-męskich, dzieci zdają egzamin, ktoś się zakochał, ktoś umiera, inny czeka na lekarstwo. Samo życie. Z pewnością podróż dla jednego z przyjezdnych – Behzada stała się lekcją o czasie, szacunku dla innych. W którym śmierć nie jest wypierana z refleksji nad życiem. W filmie pada zdanie, śmierć jest gorsza od starości, ponieważ zamykasz oczy na piękno świata i szczodrość Pana, które może skłonić do refleksji nad… sobą, światem. Światem, w którym wszystko ma swój przeznaczony czas, a śmierć jest częścią boskiego planu. Ale można z niej żartować: Behzad w oczekiwaniu na wydarzenia obserwuje, podgląda, przygląda się, doświadcza. Pewnego dnia gdy poszedł na górę, na której znajduje się cmentarz, znalazł kość, którą bez obaw wziął w ręce, przymierzył do swojej i najzwyczajniej w świecie stwierdził: ten gość był mojego wzrostu.

Film jest pełen bardzo subtelnych ujęć, pięknych i nasyconych kolorami. A wszystko to składa się na znakomitą poetycką filmową (przy)powieść o czasie i doświadczaniu świata. Uniesie nas wiatr opowiada o tym, że wszystko we wszechświecie ma swój jedyny i niepowtarzalny moment, w którym ma się wydarzyć. Film można by określić filozoficznym –jego filozofia jest „przeżywana”, „zarejestrowana” z perspektywy człowieka podejmującego wyzwania każdego dnia. Na ile inspiracją dla reżysera stał się wiersz, zostawiam do refleksji Szanownym Czytelnikom.