arabia - Bydgoszcz w kręgu kultury islamu

Bydgoszcz w kręgu kultury islamu

Dalia Nazmi-Fahim, Katarzyna Górak-Sosnowska

piątek, 29/09/2006

25 września odbyły się kolejne warsztaty dla gimnazjalistów organizowane przez Stowarzyszenie ARABIA.pl i Polski Komitet ds. UNESCO. Tym razem z programem „W kręgu kultury islamu” pojechałyśmy do Bydgoszczy, do Ośrodka Szkolno-Wychowaczego nr 1 dla Dzieci i Młodzieży Słabo Widzącej i Niewidomej im. Louisa Braille’a.

Nie będziemy ukrywać, że początkowo miałyśmy sporo obaw co do przebiegu i realizacji warsztatów. Stanowiły one dla nas wielkie wyzwanie. Nie mając doświadczenia w pracy z dziećmi niewidomymi i słabo widzącymi, zdawałyśmy sobie sprawę z konieczności dokładnego przeanalizowania programu oraz konsultacji ze specjalistami, które punkty programu możemy realizować, a z których powinnyśmy zrezygnować. Na szczęście miałyśmy szansę na odpowiednie przygotowanie się, zarówno merytoryczne jak i organizacyjne, dzięki prof. Barbarze Weigl, która podczas ponad trzygodzinnej superwizji dyskutowała z nami kwestie związane z nowym wyzwaniem. Nie były to porady sensu stricto, lecz raczej zwrócenie uwagi na pewne problemy i wskazywanie potencjalnych rozwiązań oraz możliwych do zastosowania scenariuszy.

Po konsultacji z nauczycielami Ośrodka, szybko zorientowałyśmy się, że nasze obawy co do możliwości realizacji całego programu są bezpodstawne. Szkoła była w stanie zapewnić wiele pomocy naukowych, dzięki którym udało się przeprowadzić także te bloki warsztatowe (jak kaligrafia czy geografia), których początkowo miały być z programu usunięte. Na przykład rysunki kaligraficzne, które prezentujemy podczas warsztatów, zostały powiększone za pomocą specjalnego rzutnika.

Podczas lekcji pisania, dzieci niewidome, którym towarzyszył nauczyciel z ośrodka, mogły przeczytać swoje wybrailowane imię w alfabecie arabskim, wyczuwając palcami kształt liter. Okazało się, że w obu tych alfabetach jest sporo kropek. Różnica polega na tym, że Braillem czyta się od lewej, a po arabsku od prawej.

Nasi podopieczni równie dobrze poradzili sobie z kaligrafowaniem swoich imion po arabsku oraz odczytywaniem prostych słów w tym języku. Sporo emocji wzbudziła fonetyka – nauka języka arabskiego, a zwłaszcza tych dźwięków, które nie występują w języku polskim.

Wśród wielu przedmiotów w szkole zaintrygowały nas mapy dla osób niewidomych, gdzie nazwę kraju można odczytać było pismem braillowskim, a granice rozpoznać po wypukłościach plastikowej mapy. Dzięki temu mogliśmy zrealizować nasz program w jego klasycznej postaci, odpowiadając m.in. na pytania, kto był pierwszy – Arab, czy muzułmanin i które państwa są arabskie, a które muzułmańskie..

To nowe dla nas doświadczenie zaowocowało nowym pomysłem interaktywnych zajęć ramach bloku geograficznego. Jedna z prowadzących warsztaty, Magda Kubarek, chcąc zachęcić swych podopiecznych do wymieniania państw ze świata islamu, zaproponowała zabawę w sylaby. Dzieci musiały podzielić nazwę jednego z państw muzułmańskich na sylaby, a następnie każda z grup wykrzykiwała jedną z sylab, tak że wszystkie części słowa były wypowiadane równocześnie. Jedna z osób miała za zadanie odgadnąć nazwę kraju. Nie musimy chyba opisywać radości gimnazjalistów w momencie gdy przyszła kolej na panią prowadzącą, aby zgadywała...

Szczególną częścią warsztatów był pokaz strojów i przedmiotów arabskich. Każdy element stroju został dokładnie dotknięty. Uwadze dzieci nie umykały najdrobniejsze cekiny, frędzle czy ornamenty. Jednej z niewidomych uczennic, koleżanki klasowe postanowiły zawiązać pas do tańca brzucha. Dziewczynka była zachwycona słysząc dzwonienie cekinów przy każdym wykonywanym ruchu, co zresztą skończyło się oddaniem pasa dopiero po ostatniej lekcji warsztatów. Inna uczennica opatuliła się szczelnie czadorem – okazało się, że zakrywa ją szczelnie od stóp do głów. Dziewczynka mogła wyczuć jego rozmiar i kształt, choć nie mogła swojego stroju zobaczyć.

Wśród przedmiotów i rekwizytów spore zainteresowanie wzbudzały te, które miały zapach – różnego rodzaju perfumy arabskie, przyprawy, jak również tytoń (jabłkowy – jak stwierdził jeden z uczniów - najlepszy). Jednym z rekwizytów był talizman w kształcie ręki Fatimy z wygrawerowanym okiem na dłoni: ręka, która widzi. W Bydgoszczy zyskała nowe, symboliczne znaczenie.

Część merytoryczna przebiegała różnie w różnych grupach. Osobiście byłam (DNF) zaskoczona bardzo otwartym podejściem dzieci do odmienności religii muzułmańskiej. Dość zastanawiające było również, że ani razu nie padły ostre, negatywne opinie stereotypowe na temat muzułmanów, które tak często można było usłyszeć w innych gimnazjach. Oczywiście pojawiały się skojarzenia: terrorysta i wielbłąd, jednak nie oznaczały w tej szkole zagadnień najbardziej frapujących dla uczniów. Sporo wątków w dyskusji dotyczyło natomiast różnic i podobieństw pomiędzy chrześcijaństwem a islamem.

Ośrodek jest czwartą placówką na liście Szkół Stowarzyszonych UNESCO, która zgłosiła chęć uczestniczenia w programie. W Polskim Komitecie ds. UNESCO program nasz koordynuje pani Ilona Morżoł, która tym razem pojechała z nami na warsztaty, towarzysząc nam nie tylko podczas samych zajęć, ale także w burzliwej fazie ostatecznych przygotowań oraz w chwilach zupełnie pozamerytorycznych. To dzięki niej udało się nam zmodyfikować i dopracować pewne punkty zajęć – np. wprowadzić wspomnianą kaligrafię. Żadna z nas nie wpadła na pomysł, że arabskie litery można by wybraillować rycikiem. Jak się okazuje, nie ma rzeczy niemożliwych.

Pod wieloma względami zajęcia w Bydgoszczy nie różniły się od tych w innych szkołach. Tak samo było sporo śmiechu, wspólnych zabaw, ale i dyskusji W każdej grupie znalazły się dziewczynki zainteresowane tańcem brzucha oraz kilku ancymonów, którzy za punkt honoru stawiali sobie zagięcie prowadzącego. Szczególnie mile wspominamy atmosferę panującą w tej szkole, bardzo ciepłe powitanie nas oraz życzliwą pomoc nauczycieli, szczególnie zaś pana Tomasza Pestki, który znalazł czas w weekend, aby rozwiać nasze wątpliwości związane z programem zajęć. Dziękujemy!

Więcej zdjęć z warsztatów w Bydgoszczy w Galerii ARABII.pl – tym razem przede wszystkim dzięki Karinie Kopeć, która wzięła aparat fotograficzny. Więcej informacji o warsztatach - na stronie ARABII.pl.

Komentarze

Dodaj nowy

Szukaj