Swoje dywagacje na temat sztuki piśmienniczej krajów arabskich Bielawski przedstawił od samych początków cywilizacji arabskiej, czyli oczywiście od al-dżahilijji, czyli okresu przedmuzułmańskiego po okres rozwoju kulturalnego Półwyspu Arabskiego, muzułmańskiej Hiszpanii i krajów Maghrebu. Jak widać książka jest tematycznie rozbudowana, nie ogranicza się do jednego zagadnienia czy okresu.

Opracowanie to zaczyna się od tradycyjnego wprowadzenia w świat cywilizacji arabskiej, dowiadujemy się o historii rozwoju Półwyspu Arabskiego, potem prezentuje geograficzny opis terenów w początkowych wiekach średniowiecza.

Zamieszczono tu także informację o pochodzeniu pisma arabskiego, jego ewolucji z biegiem lat i postępu nauki ówczesnych Arabów. Profesor także scharakteryzował wierzenia Beduinów i sytuacje społeczną Arabów przedmuzułmańskich. Niestety wprowadzono tu pewne uogólnienie, autor książki nie zajął się dogłębnie opisaniem stosunków faktycznie panujących w tamtym okresie, przede wszystkim chodzi mi tu o stosunek do kobiet. Profesor Bielawski napisał: Pozycja kobiet w społeczeństwie arabskim przed islamem była wysoka, a ich wpływ na życie bardzo znaczny. Kobiety mogły sobie wybrać męża, a w razie złego traktowania wrócić do swojej rodziny. Były uważane za równe towarzyszki życia mężczyzny, uczestniczyły często w walkach, dodając rycerzom animuszu. W okresie al-dżahilijji panował nawet matriarchat - w rejonach południowych Półwyspu Arabskiego. Jednak w większości publikacji na ten temat mówi się o złym traktowaniu kobiet. Mężczyzna decydował o ich życiu i śmierci. Nie zapominajmy, że z tego okresu pochodzi w języku arabskim nieregularny czasownik oddający czynność zakopywania żywcem noworodków płci żeńskiej, gdyż do takich praktyk dochodziło bardzo często. Sama propaganda muzułmańska podkreśla złą pozycję kobiety w okresie ciemnogrodu po to, by podkreślić zbawczy wpływ islamu na życie Arabów, a zwłaszcza Arabek.

Autor książki opisał szczegółowo rozwój literatury arabskiej w okresie przedmuzułmańskim. Udowodnił on, że al-dżahilijja wcale nie była okresem niewiedzy. W tym czasie sporo tworzono, powstawały przepiękne kasydy, twórczość wywodząca się z liryki, składająca się z trzech zasadniczych części: nasib - wstęp liryczny, wasf - opis i kasd - cel, który może być pochwałą – madih, wysławianiem samego siebie- fachr, szyderstwem, satyrą- hidża. A na końcu kasydy, może występować sentencja filozoficzno-moralna - hikma. Tematem kasyd były: wędrówka, etos wędrowca, a także erotyki, jak i komentarz do sytuacji politycznej w tamtym czasie. Bielawski nawet użył nawet określenia bohater romantyczny, który jak wiemy jest charakterystyczny dla literatury epoki romantyzmu europejskiego. Tym samym mamy do czynienia z innym podejściem do spuścizny kulturalnej arabskiej i jej wpływu na literaturę europejską. Czytając tę książkę można nabrać dużego szacunku dla tej przepięknej i bogatej kultury.

Prócz kasyd, które zawierały wszystkie cechy charakterystyczne dla literatury europejskiej dojrzałego średniowiecza, na przykład etos rycerski okazał się tak podobny do etosu wędrowca. Poza tym mamy tu niewielką prezentację filozofii arabskiej, którą także pragnę pokrótce opisać. Autor w każdej części stworzył podrozdział dotyczący filozofii arabskiej oraz odrębny dział opisujący najważniejszy wkład filozofów arabskich w kulturę średniowiecza Europy. W 840 roku powstał Uniwersytet w Bagdadzie, najstarszy uniwersytet na świecie, gdzie tłumaczono filozofię wielkich greckich myślicieli, takich jak Platon, Sokrates czy Arystoteles. To dzięki tym tłumaczenia Europa mogła kontynuować myśl starożytnych. Bielawski udowadnia wpływ filozofii platońskiej i Arystotelesa na myśl muzułmańską. Samą filozofię nazywa arabsko-muzułmańską, gdyż połączono w niej spuściznę klasyczną z doktryną islamu.

Naukowiec udowodnił, że w IX wieku wśród wybitnych muzułmanów miał miejsce rozwój neoplatonizmu, podczas gdy w Europie zajęto się nim dopiero w okresie renesansu – w Akademii Platońskiej założonej przez Medyceuszy we Florencji.

Polecam tę książkę wszystkim, którzy pragną zgłębić wiedzę o literaturze i filozofii arabskiej. Charakteryzuje ją bowiem ogrom wiedzy, a poza tym jest ona napisana w ciekawy sposób. Stanowi także doskonały wstęp do dużej publikacji o współczesnej literaturze arabskiej pod red. profesora Józefa Bielawskiego.

Napisz komentarz
Nick:
E-mail:	nie powiadamiajpowiadom
Strona www:
Tytuł:
UBBCode:	-kolor-jasnoniebieskiczarnyniebieskifuksjaszaryzielonyjasnozielonybordowygranatowyoliwkowyfioletowyczerwonysrebrnyturkusowybiałyżółty -rozmiar-malutkimałyśrednidużyogromny
	Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.