Początek XX wieku. W Europie i na Bliskim Wschodzie trwa I wojna światowa. W Egipcie będącym pod panowaniem Anglików nadchodzi czas zmian. W kairskie zatłoczone uliczki i zaułki przykurzone pyłem wieków, wdziera się powiew wolności.. Ahmad ‘Abd al-Dżawwad, właściciel sklepu w dzielnicy, prowadzi podwójne życie: w domu srogi mąż i ojciec tyranizujący całą rodzinę, poza domem zmienia się w jowialnego pijaka i namiętnego, szczodrego kochanka, smakosza wina, znawcę kobiet, duszę towarzystwa. Żona Ahmada, Amina, która od dnia ślubu zaledwie parę razy opuściła dom w towarzystwie męża, czeka co wieczór na swego pana i władcę do późna w nocy, aby pomóc zamroczonemu alkoholem położyć się spać.

Są to jedyne chwile, kiedy pod wpływem wypitego trunku, mąż jest dla niej miły. Dorośli synowie, Jasin, pracujący jako sekretarz szkoły i Fahim, student prawa nie śmieją spojrzeć,  ani odezwać się w obecności ojca.. Córki, brzydka i złośliwa Chadidża oraz piękna i łagodna Amina, zamknięte w domu marzą o zamążpójściu. Najmłodszy z dzieci Kamal, uczeń szkoły podstawowej, wrażliwy i inteligentny, psoci mimo strachu przed ojcem i miłością do matki.

Tak zaczyna się powieść Nadżiba Mahfuza Opowieści Starego Kairu, pierwsza cześć trylogii o życiu trzech pokoleń kairskiej rodziny kupieckiej w latach od 1917 do 1944. Ta powieść rzeka bywa porównywana do Buddenbrooków Tomasza Manna i Sagi Forsytha. Akcja pierwszego tomu rozpoczyna się w 1917 roku objęciem władzy prze króla Fu’ada, a kończy uwolnieniem więzienia Sa’da Zghlula, przywódcy rewolucji 1919 roku. Fakty historyczne stanowią tło wydarzeń w rodzinie Ahmada Abd al-Dżawwada. Nagib Mahfuz wprowadza również postacie drugoplanowe, wywodzące się z różnych grup społecznych. Mamy więc przedstawicieli arystokracji, kręgów artystycznych, dziewcząt lekkich obyczajów, środowisk religijnych. Styl pisarski noblisty cechuje  drobiazgowość opisu, dbałość o oddanie realiów epoki oraz  wyrazistość i pełnokrwistość  postaci. Charakterystyczna dla pisarstwa Nagiba Mahfuza jest ogromna rola Kairu w jego powieściach. Życie bohaterów jest ściśle powiązane z topografią miasta. Poszczególne postaci funkcjonują w określonych jego rejonach i obszarach. Podobnie jak bohaterowie żyją w sercu miasta, miasto zdaje się żyć w ich sercach. Każdy z nich jest emocjonalnie związany z jego uliczkami, straganami, kawiarniami, meczetami. Nigdzie nie spotkamy tak wspaniałych opisów Kairu jak u Nagiba Mahfuza. Na kartach jego powieści przetrwał obraz Kairu początku stuleci, z jego niepowtarzalną atmosferą.

Akcja powieści toczy się wartko, przyjmując nieoczekiwane zwroty. Perypetie członków rodziny, nieustanne starcia, miłosne przygody stwarzają zabawne sytuacje i sprawiają, że książkę czyta się z przyjemnością. Na szczęście Nagib Mahfuz unika natrętnego moralizatorstwa, rozwlekłości i nużących powtórzeń cechujących prozę arabską. Język jego powieści zachwyca prostotą stylu, jędrnością i dosadnością wyrażeń. Niektóre fragmenty zaskakują nawet ostrością i odwagą sformułowań, jak na przykład monolog wewnętrzny Jasina siedzącego w kawiarni i czekającego na ukazanie się lutnistki Zannuby:

Fragment ten doskonale pokazuje również charakterystyczne dla Nagiba Mahfuza poczucie humoru oraz  swoisty dystans, z jakim ukazuje wady i przywary rodaków. Bo przecież prawdziwy mężczyzna arabski, gustuje w tak puszystych pięknościach, że rubensowskie modelki  przy nich wyglądają jak ubogie krewne. Poza tym wyśmiewa tutaj rozpowszechniony na Wschodzie sposób romansowania, gdzie kochanek wyczekuje na ulicy pod oknem ukochanej na umówiony znak oraz niewyżytych seksualne młodych mężczyzn, którzy traktują kobiety jedynie jako obiekty zaspokajania ich żądz.

Powieść Nagiba Mahfuza pełna jest takich perełek, błyszczy się i mieni jak prawdziwy klejnot. Należy również podkreślić duży wkład tłumaczki Jolanty Kozłowskiej w doskonałość polskiej wersji językowej.

Z czystym sumieniem polecam tę książkę jako znaczące dzieło prozy arabskiej. Należy koniecznie przeczytać. Szkoda, ze do tej pory nie zostały przetłumaczone dalsze części trylogii.

aionkinah  - buy aion   |2010-05-23 02:51:37 Aion Kinah, Buy Aion Kinah

Napisz komentarz
Nick:
E-mail:	nie powiadamiajpowiadom
Strona www:
Tytuł:
UBBCode:	-kolor-jasnoniebieskiczarnyniebieskifuksjaszaryzielonyjasnozielonybordowygranatowyoliwkowyfioletowyczerwonysrebrnyturkusowybiałyżółty -rozmiar-malutkimałyśrednidużyogromny
	Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.