Jordania Drukuj
środa, 01/02/2006

JORDANIA




Podstawowe informacje

Powierzchnia: 92 tys. km²
Ludność: 5,7 mln
Stolica: Amman
Ustrój: monarchia
Waluta: dinar jordański

Wadi Rum. Fot. Krzysztof Wagner.Przez większy czas od uzyskania w 1946 roku niezależności od Wielkiej Brytanii Jordania była rządzona przez króla Husajna (1953-1999). Pragmatyczny władca prowadził wyważoną politykę, opierając się presji supermocarstw, krajów arabskich, Izraela i ludności palestyńskiej, przeprowadzając kraj przez kilka wojen i prób zamachów stanu. W 1989 roku przywrócił wybory parlamentarne i pozwolił na liberalizację polityczną. W 1994 roku Jordania podpisała traktat pokojowy z Izraelem. Król Abd Allah II - najstarszy syn króla Husajna - objął tron po śmierci ojca w lutym 1999. W lecie 2003 odbyły się, odroczone przez króla o dwa lata, wybory parlamentarne i samorządowe.

Geografia

Położenie: Bliski Wschód, nad zatoką Akaba (Morze Czerwone)
Powierzchnia: 92300 km²
Porównanie powierzchni: trzy i pół raza mniejsza od Polski
Granice: Arabia Saudyjska 728 km, Irak 181 km, Izrael 238 km, Palestyna (Zachodni Brzeg Jordanu) 97 km, Syria 375 km
Linia brzegowa: 26 km
Klimat: na północnym zachodzie podzwrotnikowy morski, w centrum kontynentalny, na pozostałym obszarze zwrotnikowy skrajnie suchy; na zachodzie od listopada do kwietnia opady deszczu
Ukształtowanie terenu: pustynny płaskowyż na wschodzie, góry na zachodzie, na granicy zachodniej Wielki Rów, początek uskoku tektonicznego ciągnącego się od Jordanii po Mozambik
Najniższy punkt: Morze Martwe -408 m
Najwyższy punkt: Dżabal Ramm 1734 m
Zasoby naturalne: fosforyty, sól potasowa, olej łupkowy
Użytkowanie ziemi: grunty orne 2,67%; stałe uprawy 1,83%; inne 95,5% (2001)
Nawadnianie: 750 km² (1998)
Zagrożenia naturalne: susze, trzęsienia ziemi
Problemy ekologiczne: ograniczone zasoby wody pitnej; wycinanie lasów; nadmierny wypas; erozja gleb; pustynnienie

Ludność

Liczba ludności: 5 759 732 ( (2005)
Struktura wiekowa: 0-14 lat 34,5%; 15-64 lat 61,7%; ponad 65 lat 3,8% (2005)
Przyrost naturalny: 2,56‰ (2005)
Struktura płci: 1,06 mężczyzn na 1 kobietę (2005)
Śmiertelność niemowląt: 17,35 zgonów na tysiąc urodzeń (2005)
Długość życia: 78,24 lat (2005)
Długość życia mężczyzn: 75,75 lat (2005)
Długość życia kobiet: 80,88 lat (2005)
Płodność: 2,71 dzieci na jedną kobietę (2005)
Grupy etniczne: Arabowie 98%, Czerkiesi 1%, Ormianie 1%
Grupy wyznaniowe: muzułmanie sunnici 92%, chrześcijanie 6%, inni 2% (muzułmanie szyici i druzowie) (2001)
Języki: arabski
Analfabetyzm: 8,7% (2003)
Analfabetyzm mężczyzn: 4,1% (2003)
Analfabetyzm kobiet: 13,7% (2003)

Polityka

Nazwa oficjalna: Jordańskie Królestwo Haszymidzkie
Nazwa skrócona: Jordania
Nazwa arabska oficjalna: Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja
Nazwa arabska skrócona: Al-Urdunn
Ustrój: monarchia konstytucyjna
Stolica: Amman
Podział administracyjny: 12 prowincji (muhafaza)
Uzyskanie niepodległości: 25 maja 1946 (z mandatu Ligi Narodów pod administracją brytyjską)
Święto narodowe: Święto Niepodległości 25 maja
Konstytucja: z 8 stycznia 1952, z późniejszymi poprawkami
System prawny: oparty na prawie muzułmańskim i francuskim, nie uznaje jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości
Prawo głosu: od 18 lat; powszechne
Głowa państwa: król Abd Allah II (od 7 lutego 1999); książę Husajn (ur. 1994), najstarszy syn króla Abd Allaha, najbardziej prawdopodobny następca tronu
Szef rządu: premier Marouf al-Bakhit (od 24 listopada 2005)
Rząd: Rada Ministrów mianowana przez premiera w porozumieniu z królem
Wybór głowy państwa: brak; monarchia dziedziczna; premier wyznaczany przez króla
Władza ustawodawcza: dwuizbowe Zgromadzenie Narodowe (Madżlis al-Umma) składające się z Senatu (55 członków wyznaczanych przez króla na czteroletnią kadencję) i Izby Reprezentantów (110 członków wybieranych w wyborach powszechnych na czteroletnią kadencję)
Wybory parlamentarne: ostatnie odbyły się 17 czerwca 2003
Wyniki wyborów parlamentarnych: niezależni i inni 92, FAM 18
Partie polityczne i ich przywódcy: Al-Ajyal (Muhammad Khalayleh), Partia Al-Umma (Nation) Party (Naród; Ahmad al-Hanandeh), Partia Ziemi Arabskiej (Dr Ayishah Salih Hijazayn), Arabska Partia Postępowa Bas (Fu'ad Dabbur), Partia Komunistyczna (Munir Hamarinah), Narodowa Partia Konstytucyjna (Ahmad al-Shunnaq), Demokratyczny Arabski Ruch Muzułmański (Yusuf Abu Bakr), Partia Zielonych (Muhammad Batayneh), Front Akcji Muzułmańskiej (Hamza Mansur), Partia Muzułmańska Al-Wasat (Marwan al-Fauri), Demokratyczna Partia Lewicy Jordańskiej (Musa Ma'ayteh), Jordańska Demokratyczno-Ludowa Partia Jedności (Sa'id Dhiyab Ali Mustafa), Jordańska Partia Ludowo-Demokratyczna HASZD (Ahmad Yusuf), Jordańska Partia Postępowa (Fawwaz al-Zubi), Partia Pracy (Dr. Mazin Sulayman Jiryis Hanna), Partia Akcji Narodowej Hakk (Tariq al-Kayyali), Narodowa Partia Konstytucyjna (Abdul Hadi Majali), Ruch Nardowy na Rzecz Demokracji Bezpośredniej (Mahmud al-Nuwayhi), Ruch Panarabski (Mahmud al-Nuwayhi), Arabska Partia Socjalistyczna Bas (Taysir al-Himsi)
Polityczne grupy nacisku: Komitet Antynormalizacyjny (Ali Abu Sukkar), Stowarzyszenie Jordańskich Prawników (Saleh Armouti), Jordańskie Stowarzyszenie Prasowe (Sayf al-Sharif), Bracia Muzułmanie (Abd-al-Majid Dhunaybat)
Władza sądownicza: Sąd Kasacyjny; Sąd Najwyższy
Problemy międzynarodowe: na terytorium Jordanii pozostaje 1 740 170 uchodźców palestyńskich (2004)

Placówki dyplomatyczne

Brak jordańskiej placówki dyplomatycznej. Ambasador Jordanii w Rosji akredytowany jest również w Polsce.
Ambasada Jordańskiego Królestwa Haszymidzkiego w Moskwie
Szef misji: J.E. Ambasador Youssef Bataineh
Mamonovsky per. 3, 103001 Moskwa, Rosja
tel.: (007095) 2994344, 2991242, 2992845, 2999564
faks: (007095) 2994354

Ambasada RP w Ammanie
Szef misji: J.E. Ambasador Andrzej Biera
No 3 Mahmoud Seif Al-Din Al-Irani St.
P.O.Box 942050, Amman 11194
tel.: (009626) 5512593/4, 5512596
faks: (009626) 5512895
e-mail: Ten adres e-mail jest chroniony przed spamerami, musisz mieć włączony Javascript by go zobaczyć


Gospodarka

Opis gospodarki kraju: Jordania ma niewystarczające zasoby wody i surowców mineralnych. Kryzys w Zatoce Perskiej (1990-1991) wywołał poważny kryzys gospodarczy. Rząd zawiesił spłatę większości długów. Dużą pomocą były środki przekazane przez naftowe kraje znad Zatoki Perskiej oraz przekazy od Jordańczyków pracujących za granicą. Napływ uchodźców doprowadził do problemów związanych z bilansem płatniczym i zahamowania wzrostu gospodarczego. W 1992 roku gospodarka stanęła na nogi, głównie dzięki kapitałom przywożonym przez Jordańczyków powracających z krajów Zatoki Perskiej. W latach 1992-95 roczny wzrost PKB wynosił około 9%. Jednak w latach 1996-99 tempo wzrostu PKB wyniosło tylko 1,5%. W nadziei na pobudzenie gospodarki król Abd Allah podjął ograniczone reformy, w tym częściową prywatyzację niektórych przedsiębiorstw państwowych. W styczniu 2000 roku Jordania przystąpiła do Światowej Organizacji Handlu (WTO), a w 2001 do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA). W czasie wojny w Iraku w 2003 Jordania, która większość ropy importowała z Iraku, zmuszona była korzystać z oferty innych krajów Zatoki Perskiej i w konsekwencji znacznie podnieść ceny produktów ropopochodnych. Obecnie do najważniejszych problemów, z jakimi boryka się kraj, to zmniejszenie deficytu budżetowego, uniezależnienie się od pomocy zagranicznej oraz prawie 30 procentowe bezrobocie.

PKB wg parytetu siły nabywczej
: 27,7 mld USD (2005)
Realny wzrost PKB: 5,5% (2005)
PKB wg parytetu siły nabywczej na 1 mieszkańca: 4 800 USD (2005)
Struktura PKB: rolnictwo 3,5%, przemysł 29,9%, usługi 66,7% (2005)
Inflacja: 3,9% (2005)
Zatrudnienie: rolnictwo 5%, przemysł 12,5%, usługi 82, 5% (2001)
Bezrobocie: oficjalnie 15%, faktycznie  około 30% (2004)
Przemysł: wydobycie fosforytów, rafinacja ropy naftowej, cement, sól potasowa, przemysł lekki, turystyka
Produkcja energii elektrycznej: 7,517 mld kWh (2003)
Zużycie energii elektrycznej: 7,959 mld kWh (2003)
Eksport energii elektrycznej: 4 mln kWh (2003)
Import energii elektrycznej: 972 mln kWh (2003)
Źródła energii: paliwa kopalne 99,79%, woda 0,21% (1999)
Rolnictwo: pszenica, jęczmień, owoce cytrusowe, pomidory, arbuzy i melony, oliwki; owce, kozy, drób
Eksport: 4,226 mld USD (2005)
Eksport - towary: fosforyty, nawozy, sól potasowa, produkty rolne, wyroby przemysłowe
Eksport - partnerzy: USA 28,9%, Irak 17,6%, Indie 7,1%, Arabia Saudyjska 5,6% (2004)
Import: 8,681 mld USD (2005)
Import - towary: ropa naftowa, maszyny, pojazdy, żywność, zwierzęta, wyroby przemysłowe
Import - partnerzy: Arabia Saudyjska 19,8%, Chiny 8,4%, Niemcy 6,8%, USA 6,8% (2004)
Zadłużenie zewnętrzne: 8,459 mld USD (2005)
Pomoc gospodarcza: otrzymuje 500 mln USD ze środków Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (ODA) (2004)
Waluta: 1 dinar jordański (JOD) = 1000 filsów
Kurs: 0,71 dinarów za dolara (2005)

Łączność

Linie telefoniczne: 622 600 (2003)
Telefony komórkowe: 1 325 300 (2003)
Domena internetowa: .jo
Dostawcy Internetu: 3 160 (2004)
Użytkownicy Internetu: 457 000 (2003)

Transport

Koleje: 505 km (2004)
Sieć drogowa: 7 364  km (2003)
Szlaki żeglugowe: brak
Rurociągi: ropa naftowa 743 km, gaz ziemny 10 km (2004)
Porty: Al-Akaba
Flota handlowa: 20 statków (powyżej tysiąca BRT), razem 78 814  BRT (2005)
Lotniska: 17, w tym 15 o nawierzchni utwardzonej (2005)

Armia

Zdolnych do służby wojskowej: 1 348 076 (2005)
Wydatki na armię: 1,46 mld USD (2004)
Procent PKB na armię: 14,6% (2004)

Komentarze
Dodaj nowy Szukaj
Wojciech  - Prosba o pomoc   |2008-04-13 20:00:55
Zwracam sie z prosba o podanie literatury dotyczacej Jordani wspoleczesnej (w
jezyku polskim i angielskim) z uwzglednieniem roli islamu i fundamentalizmu
(salafizmu). Dziękuje z gory
Studenckie  - Wyjazdy studenckie   |2008-06-03 23:25:46
studenckie lato
kasia   |2009-01-25 18:36:03
Pozdrawiam Polakow zyjacych Jordani
Kareema   |2009-01-25 18:44:34
POZDRAWIAM POLKI KTORE ZNZLAZYLY MILOSC SWOJEGO ZYCIA !
fantoto  - pozdrawiam   |2010-10-06 15:56:32
Pozdrawiam,a ja chciąłbym napisać list do króla Jordanii...
Chciałb ym
tam pracować-czuję wielką sympatię do ludzi z tamtego kraju...

Robert
Napisz komentarz
Nick:
E-mail:
 
Strona www:
Tytuł:
UBBCode:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img] 
 
:angry::0:confused::cheer:B):evil::silly::dry::lol::kiss::D:pinch::(:shock::X:side::):P:unsure::woohoo:
:huh::whistle:;):s:!::?::idea::arrow:
Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

 
 
 

Komentowane

CC logo pp logo
© 2004 - 2012 Arabia.pl MSZ - Departament Współpracy Rozwojowej