Strona Główna
Jemen Drukuj
Opracował Adam Zakrzewski; uaktualniła Izabela Szybilska   
wtorek, 31/01/2006

Jemen

Podstawowe informacje

Powierzchnia: 528 tys. km²
Ludność: 20,7 mln
Stolica: Sana
Ustrój: republika
Waluta: rial jemeński

Góry HarazJemen Północny uniezależnił się od imperium osmańskiego w 1918 roku jako królestwo rządzone przez dynastię imamów zajdyckich. Monarchia została obalona w 1962 roku przez armię. Anglicy, którzy w XIX wieku ustanowili na południu protektorat wokół portu Aden, wycofali się w 1967 roku z późniejszego Jemenu Południowego, który stał się państwem komunistycznym. Oba kraje zjednoczyły się dopiero w 1990 roku, tworząc Republikę Jemeńską. Cztery lata później krótkotrwała wojna domowa zakończyła się klęską secesjonistów z południa. W 2000 roku Jemen podpisał traktat o wytyczeniu granicy z Arabią Saudyjską, kończąc długotrwały konflikt.


Geografia

Położenie: Bliski Wschód, Półwysep Arabski, nad Morzem Arabskim, Zatoką Adeńską i Morzem Czerwonym
Powierzchnia: 527 970 km²
Porównanie powierzchni: ponad półtora raza większy od Polski
Granice: Arabia Saudyjska 1458 km, Oman 288 km
Linia brzegowa: 1906 km
Klimat: zwrotnikowy kontynentalny suchy; gorący i wilgotny wzdłuż zachodniego wybrzeża; umiarkowany w górach na zachodzie, z sezonowymi wpływami monsunów; wyjątkowo gorący, suchy na pustyniach na wschodzie
Ukształtowanie terenu: wąska nizina nadbrzeżna, za nią płaskowyże i góry; rozczłonkowane płaskowyże wewnątrz kraju przechodzą w pustynie wnętrza Półwyspu Arabskiego
Najniższy punkt: Morze Arabskie 0 m
Najwyższy punkt: Dżabal an-Nabi Szu'ajb 3760 m
Zasoby naturalne: ropa naftowa, ryby, sól kamienna, marmur, niewielkie złoża węgla kamiennego, złota, ołowiu, niklu i miedzi, żyzne gleby na zachodzie
Użytkowanie ziemi: grunty orne 2,78%; stałe uprawy 0,24%; inne 96,98% (2001)

Nawadnianie: 4 900 km² (1998)
Zagrożenia naturalne: latem burze piaskowe i pyłowe
Problemy ekologiczne: bardzo ograniczone zasoby wody; nadmierny wypas zwierząt; erozja gleb; pustynnienie


Ludność

Liczba ludności: 20 727 063 (2005)
Struktura wiekowa: 0-14 lat 46,5%; 15-64 lat 50,8%; ponad 65 lat 2,7% (2005)
Przyrost naturalny: 3,45‰ (2005)
Struktura płci: 1,05 mężczyzn na 1 kobietę (2005)
Śmiertelność niemowląt: 61,5 zgonów na tysiąc urodzeń (2005)
Długość życia: 61,75 lat (2005)
Długość życia mężczyzn: 59,89 lat (2005)
Długość życia kobiet: 63,71 lat (2005)
Płodność: 6,67 dzieci na jedną kobietę (2005)
Grupy etniczne: głównie Arabowie, ale także Afro-Arabowie, imigranci z Azji Południowo-Wschodniej, Europejczycy
Grupy wyznaniowe: muzułmanie, w tym sunnici, szyiccy zajdyci i niewielka grupa isma'ilitów; małe społeczności żydowskie, chrześcijańskie i hinduistyczne
Języki: arabski (urzędowy), sokotri, mehri i inne języki południowoarabskie
Analfabetyzm: 49,8% (2003)
Analfabetyzm mężczyzn: 29,5% (2003)
Analfabetyzm kobiet: 70% (2003)


Polityka

Nazwa oficjalna: Republika Jemeńska
Nazwa skrócona: Jemen
Nazwa arabska oficjalna: Al-Dżumhurijja al-Jamanijja
Nazwa arabska skrócona: Al-Jaman
Ustrój: republika
Stolica: Sana
Podział administracyjny: 19 prowincji (muhafaza)
Uzyskanie niepodległości: 22 maja 1990 utworzono Republikę Jemeńską z połączenia Jemeńskiej Republiki Arabskiej (Jemenu Północnego) i marksistowskiej Ludowo-Demokratycznej Republiki Jemenu (Jemenu Południowego); przedtem Jemen Północny uniezależnił się w listopadzie 1918 (od imperium osmańskiego), a Jemen Południowy 30 listopada 1967 (od Wielkiej Brytanii)
Święto narodowe: Święto Zjednoczenia 22 maja
Konstytucja: z 16 maja 1991, z poprawkami w 1994 i 2001 roku
System prawny: oparty na prawie muzułmańskim, tureckim, brytyjskim i plemiennym prawie zwyczajowym; nie uznaje jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości
Prawo głosu: od 18 lat; powszechne
Głowa państwa: prezydent gen. Ali Abd Allah Salih (od 22 maja 1990, były prezydent Jemenu Północnego, objął urząd po zjednoczeniu obu Jemenów); wiceprezydent gen. Abd ar-Rabb Mansur al-Hadi (od 3 października 1994)
Szef rządu: premier Abd al-Kadir Abd ar-Rahman Ba Dżammal (od 4 kwietnia 2001)
Rząd: Rada Ministrów mianowana przez prezydenta po zasięgnięciu opinii premiera
Wybór głowy państwa: prezydent wybierany w bezpośrednich wyborach powszechnych na siedem lat; ostatnie wybory 23 września 1999 (następne w 2006 roku); wiceprezydent wyznaczany przez prezydenta; premier i wicepremierzy wyznaczani przez prezydenta
Wyniki ostatnich wyborów prezydenckich: Ali Abd Allah Salih wybrany na prezydenta; rozkład głosów - Ali Abd Allah Salih 96,3%, Nadżib Kahtan asz-Szabi 3,7%
Władza ustawodawcza: dzięki poprawce do konstytucji przyjętej 20 lutego 2001 utworzono dwuizbowy parlament składający się z Rady Konsultacyjnej (Szura; 111 członków wyznaczanych przez prezydenta) i Izby Reprezentantów (301 członków wybieranych w wyborach powszechnych na sześcioletnią kadencję)
Wybory parlamentarne: ostatnie odbyły się 27 kwietnia 2003 (następne 27 kwietnia 2009)
Wyniki wyborów parlamentarnych: PKL 228, Islah 47, JPS 7, NPU 3, NASP Bas 2, niezależni 14
Partie polityczne i ich przywódcy: Powszechny Kongres Ludowy (prezydent Ali Abd Allah Salih), Muzułmańskie Zgromadzenie na rzecz Reform - Islah (szejk Abd Allah Ibn Husajn al-Ahmar), Naserowska Partia Unionistyczna (Abd al-Malik al-Machlafi), Narodowa Arabska Socjalistyczna Partia Bas (Kasim Salam), Jemeńska Partia Socjalistyczna (Ali Salih Mukbil) Polityczne grupy nacisku: brak danych
Władza sądownicza: Sąd Najwyższy
Problemy międzynarodowe: zawarty w 2000 roku traktat określił granicę z Arabią Saudyjską, ale ostateczne wytyczenie granicy wymaga uwzględnienia interesów lokalnych plemion; Jemeńczycy protestują przeciwko wzniesieniu przez Arabię Saudyjską w 2004 bariery, chroniącej przed nielegalnym przekraczaniem granicy.


Placówki dyplomatyczne

Ambasada Republiki Jemenu w Warszawie
Szef misji: J.E. Ambasador Shaif Badr Abdullah Qaid
ul. Zwycięzców 18, 03-941 Warszawa
tel.: 6176025, 6176026
faks: 6176022

Ambasada RP w Sanie
Szef misji: charge d'affaires Henryk Piaszczyk
Fajj Attan Area, Sana, Jemen
P.O. Box 16168
tel.: (009671) 413523, 413524, 412243
faks: (009671) 413647
e-mail: Ten adres e-mail jest chroniony przed spamerami, musisz mieć włączony Javascript by go zobaczyć
www: www.sana.polemb.net

Konsulat RP w Adenie
Konsul Honorowy: Abdul Karim Ahmed Alsheibani (jęz.: angielski)
Sheibani Building Al.-Aqaba Roundbout, Mualla, Aden
P.O. Box 4333, Mualla, Aden
tel.: (00-967-2) 242-222, 240-677
faks: (00-967-2) 244-616


Gospodarka

Opis gospodarki kraju: Jemen, jeden z najbiedniejszych krajów arabskich, od 2000 odnotowuje silny wzrost gospodarczy, głównie dzięki rozpoczęciu eksploatacji złóż ropy. Spadek cen ropy w 1998 roku odbił się niekorzystnie na jemeńskiej gospodarce. Wprowadzono wsparty przez MFW program reform strukturalnych, mających unowocześnić i zdynamizować gospodarkę. W latach 1999-2000 rząd nadal prowadził politykę ścisłej kontroli wydatków i realizacji elementów programu MFW, w czym pomagały wysokie ceny ropy. Największymi problemami są wysoki, sięgający 3,4% przyrost naturalny, wewnętrzne waśnie polityczne oraz korupcja. W 2005 w wyniku zmniejszenia dostaw ropy na rynek, wybuchły zamieszki, w których zginęło ponad 20 osób, a setki zostało rannych.


PKB wg parytetu siły nabywczej: 17,2 mld USD (2005)
Realny wzrost PKB: 2,5% (2005)
PKB wg parytetu siły nabywczej na 1 mieszkańca: 800 USD (2005)
Struktura PKB: rolnictwo 13,3%, przemysł 47,9%, usługi 38,8% (2005)
Inflacja: 9,6% (2005)
Zatrudnienie: większość Jemeńczyków utrzymuje się z uprawy roli i pasterstwa lub z pracy w krajach Zatoki Perskiej; w usługach, budownictwie, przemyśle i handlu pracuje łącznie poniżej jednej czwartej ludności czynnej zawodowo
Bezrobocie: 35% (2003)
Przemysł: wydobycie i rafinacja ropy naftowej; przemysł włókienniczy i skórzany; przetwórstwo żywności; rzemiosło; fabryka produktów aluminiowych; cement
Produkcja energii elektrycznej: 3,848 mld kWh (2003)
Zużycie energii elektrycznej: 2,827 mld kWh (2003)
Eksport energii elektrycznej: 0 kWh (1999)
Import energii elektrycznej: 0 kWh (1999)
Źródła energii: paliwa kopalne 100% (1999)
Rolnictwo: zboże, owoce, warzywa, rośliny strączkowe, qat (krzew, którego liście mają lekko narkotyczne działanie), kawa, bawełna; nabiał, owce, kozy, bydło, wielbłądy, drób, ryby
Eksport: 6,387 mld USD (2005)
Eksport - towary: ropa naftowa, kawa, suszone i solone ryby
Eksport - partnerzy: Tajlandia 33,8%, Chiny 30,3%, Singapur 7,8% (2004)
Import: 4,19 mld USD (2005)
Import - towary: żywność i zwierzęta, maszyny i urządzenia
Import - partnerzy: ZEA 12,2%, Arabia Saudyjska 9,7%, Chiny 8,8%, Francja 7,3%, Indie 4,4%, USA 4,4%, Kuwejt 4,2% (2004)
Zadłużenie zewnętrzne: 5,689 mld USD (2005)
Pomoc gospodarcza: otrzymuje 2,3 mld USD (w ratach 2003-2007)
Waluta: 1 rial jemeński (YER) = 100 filsów
Kurs: 192,67 riali za dolara (2005)



Łączność

Linie telefoniczne: 542 200 (2002)
Telefony komórkowe: 411,100 (2002)
Domena internetowa: .ye
Dostawcy Internetu: 138 (2004)
Użytkownicy Internetu: 100 tys. (2002)


Transport

Koleje: brak
Sieć drogowa: 67 000 km, utwardzonych 7 705 km, nieutwardzonych 59 295 km (1999)
Szlaki żeglugowe: brak
Rurociągi:
ropa naftowa 1 174 km, gaz 88 km (2004)
Porty: Aden, Al-Hudajda, Al-Mucha, Al-Mukalla, Nisztun, As-Salif
Flota handlowa: 5 statków (powyżej tysiąca BRT), razem 19 766 BRT (2005)
Lotniska: 44, w tym 16 o nawierzchni utwardzonej (2004)


Armia

Zdolnych do służby wojskowej: 2 790 705 (2005)
Wydatki na armię: 885,5 mln USD (2003)
Procent PKB na armię: 7,8% (2003)
Komentarze
Dodaj nowy Szukaj
Anonimowy   |2008-02-03 09:42:06
Elzbieta Wojnarska-Szynkiewicz  - Towarzystwo Niemiecko-Jemenski   |2008-02-23 14:17:43
Szanowni Panstwo,
bylam 5 x w Jemenie i jestem czlonkiem
Niemiecko-Jemenskieg o z Towarzyszenia, ja przesylam strone internetowa (pazyc
na gorze pod Strona www) tam ja podalam.
Polecam bardzo to z Towarzyszenie
Niemiecko-Jemenskie do wspolpracy ze z Towarzyszeniem Jemenczykow w
Polsce.
Znam niektoryh ludzi tego z Towarzyszenia Niemiecko-Jemenskieg o
osobiscie.
Bardzo pragne byc tez czlonkiem z Towarzyszenia Jemenczykow w
Polsce.
Jemen, to naprawde bardzo piekny kraj, warto tam pojechac.
Serdeczni
epozdrawiam
Elzbiet a Wojnarska
z Zurychu/Szwajcarja
Tutaj moj
adres:
Elisabeth Wojnarski-Szynkiewic z
Opfikonstrasse 158
CH-8050
Zürich
Switzerland

Tel. 004144 / 322 19 42
Elzbieta-Wojnarska-Szynkiewicz  - z Towarzyszenie Jemenczykow w   |2008-02-23 14:20:58
zalanczam tez strone internetowa z Towarzyszenia Jemenczykow w Polsce,
oni
Promuja Jemen w Polsce.
Elzbieta Wojnarska-Szynkiewicz  - Yemenia: linie lotnicze Jemenu   |2008-02-23 14:27:08
zalanczam strone internetowa jemenskich lin lotniczych
pozdrowi
enia.
Elzbieta Wojnarska-Szynkiewic z
Elzbieta Wojnarska-Szynkiewicz  - Yemen Times   |2008-02-23 14:31:44
zalanczam strone internetowa od Yemen Times,
tygodniowa jemenska Gazeta w
jezyku angielskim
Elzbieta Wojnarska-Szynkiewicz  - Saba News   |2008-02-23 14:36:11
Zalanczam strone Internetowa Saba News.
Elzbieta Wojnarska-Szynkiewicz  - Yemen Net   |2008-02-23 14:40:36
zalanczam strone internetowa Yemen Net
Elzbieta Wojnarska-Szynkiewicz  - Okno do Jemenu   |2008-02-23 14:45:31
zalanczam strone internetowa okno do jemeno,
po niemiecku: Das Fenster zum
Jemen, bardzo ladne strony internetowe o Jemenie w jezyku niemieckim.
Mariola  - Współpraca z Polską.   |2008-03-30 16:17:54
Zastanawiam się po co finansuje się placówki dyplomatyczne skoro nie ma
współpracy z Polską.Nikt nie podaje jak wyglada edukacja dzieci, młodzieży i
niepełnosprawnych.
Napisz komentarz
Nick:
E-mail:
 
Strona www:
Tytuł:
UBBCode:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img] 
 
:angry::0:confused::cheer:B):evil::silly::dry::lol::kiss::D:pinch::(:shock::X:side::):P:unsure::woohoo:
:huh::whistle:;):s:!::?::idea::arrow:
Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

 

Komentowane

CC logo pp logo IO UW logo unesco_logo
© 2004 - 2011 Arabia.pl MSZ - Departament Współpracy Rozwojowej Współpracujemy z Wydziałem Orientalistycznym UW partner PK ds. UNESCO