Sami Berberowie, jak wielokrotnie zaznacza autorka, wydają się godni uwagi przede wszystkim z powodu bycia rdzenną ludnością górskich terenów Maroka ( po części Algierii, bowiem według niektórych do Berberów zalicza się również Tuaregów), poddawaną przez dzieje wpływom wielu różnych kultur, tak odległych od siebie jak fenicka, rzymska i wreszcie arabska. Naród berberski okazał się zadziwiająco odporny na te wpływy i mimo że w pewnej części jego obyczajowość i ogólnie pojęta kultura przesiąknięte są synkretyzmem, to w ogromnym stopniu udało się mu zachować dawne, rdzenne, tradycje, obrzędy, ceremonie i rytuały.

W pierwszej części pracy, po krótkim przypomnieniu, bądź przedstawieniu fachowej terminologii etnologicznej, Julita Baś przybliża sam naród Berberów – jego etnogenezę, historię oraz niezbędną dla zrozumienia drugiej części strukturę plemienną, na bazie której naród ów jest zorganizowany. Nie bagatelizuje również wpływu religii – w której najbardziej – podobnie jak w przypadku chociażby kubańskiej santerii zaznacza się wpływ dominujących w poszczególnych okresach wyznań. Dodaje to miejscowemu islamowi silnego regionalnego kolorytu. Ta część pracy jest co prawda syntetycznym, ale bardzo dobrym „wprowadzeniem” w świat Berberów nawet dla laika, ledwo wcześniej wiedzącego o ich istnieniu.

Druga część to już bardzo szczegółowe przedstawienie życia codziennego oraz obrzędowości Berberów na przykładzie jednej rodziny zamieszkującej dolinę Dades w masywie Atlasu Wysokiego. Jest to zapis obserwacji, poczynionych przez autorkę podczas pobytu w domu tejże rodziny w roku 1995, przeplatany opisami specyficznych elementów kultury materialnej, takimi jak np. ubiór czy biżuteria. Obserwacje autorki dotyczyły nie tylko życia codziennego ale i obrzędowości, związanej z tradycyjnymi świętami berberskimi.

Reasumując, książka napisana jest przyjemnym, „półnaukowym” stylem, dzięki czemu dostępna jest nie tylko dla fachowców, ale i laików. Widać, że badanie zostało przeprowadzone dogłębnie, a analizy nie są powierzchowne, przez co temat jest zgłębiany ze znawstwem i profesjonalizmem. Jest to opracowanie w bardzo dobry sposób przybliżające ów tajemniczy naród z północy Afryki, mogące zainspirować do samodzielnych studiów i pogłębiania wiedzy na jego temat.

Jedynym drobnym mankamentem technicznym, jaki udało mi się znaleźć, jest bardzo niewygodny a miejscami niekonsekwentny sposób zapisu nazw i wyrazów berberyjskich oraz arabskich. Autorka używa bowiem raz zapisu fonetycznego IPA, raz transkrypcji angielskiej, wreszcie w niektórych przypadkach zapisu polskiego, co czyni zapisy nieco nieczytelnymi i zagmatwanymi. Ogólnie jednak opracowanie należy ocenić jako bardzo dobre i godne polecenia.

Julita Baś, Obrzędowość Berberów Atlasu Wysokiego, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2001.

Napisz komentarz
Nick:
E-mail:	nie powiadamiajpowiadom
Strona www:
Tytuł:
UBBCode:	-kolor-jasnoniebieskiczarnyniebieskifuksjaszaryzielonyjasnozielonybordowygranatowyoliwkowyfioletowyczerwonysrebrnyturkusowybiałyżółty -rozmiar-malutkimałyśrednidużyogromny
	Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.